Çevre mühendiSLİĞİ BÖLÜMÜ Çevre mikrobiyoloji laboratuari deney föYÜ Yrd. Doç. Dr. Ülkühan yaşar bartin




Yüklə 142.84 Kb.
səhifə1/4
tarix25.04.2016
ölçüsü142.84 Kb.
  1   2   3   4
ÇEVRE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ

ÇEVRE MİKROBİYOLOJİ

LABORATUARI

DENEY FÖYÜ


Yrd.Doç.Dr. Ülkühan YAŞAR



BARTIN

MİKROBİYOLOJİ LABORATUVARINDA UYULMASI GEREKEN KURALLAR
Mikrobiyoloji uygulamalarında mikroorganizmalardan uzak ve arındırılmış koşullarda çalışmak ancak aseptik teknik ile sağlanır. Aseptik teknik iki amaca dönük olarak uygulanır: 1-İncelemek istenilen kültürlere çevreden diğer istenmeyen ve incelmeyi yanıltacak mikroorganizmaların bulaşmasını (kontaminasyonunu) ve kültürün karışık bir kültür halini almasını önlemek, 2-Kültürdeki mikroorganizmaların özellikle patojen olabileceklerin çevreye ve laboratuvarda çalışanlara bulaşmasını önlemek (kontaminasyon: mikroorganizmaların çevreye ve cansız materyale bulaşması, enfeksiyon: mikroorganizmaların canlıya bulaşması).
Mikrobiyoloji laboratuvarlarında kontaminasyon tehlikesi her zaman mevcuttur. Çünkü mikroorganizmalar derimizde, boğazımızda, burnumuzda, dokunduğumuz tüm yüzeylerde, havada (toz partikülleri ve aerosoller ile taşınırlar) ve çeşme suyu gibi hemen her ortamda bulunmaktadır. Bu nedenle de bir saf kültür elde edilmek istendiğinde, steril bir besiyeri ile işe başlanılmalı ve besiyeri dışarıdan istenmeyen mikroorganizmaların girişini engelleyecek önlemler alınmalıdır. Bunun için laboratuvarda aseptik koşullarda, yani asepsis’e (mikroorganizmaları uzaklaştırma ve arındırma) dikkat edilerek çalıştırılmalıdır. Bu amaçla, çalışmalar her zaman alev altında yapılmalıdır. Mikroorganizma veya incelenecek örneğin bir ortamdan diğerine aktarılması esnasında aktarma için kullanılacak araç ve gereçlerde steriliteye dikkat edilmelidir. Örneğin, öze her kullanımdan önce ve sonra bunzen beki alevinde usulüne uygun olarak yakılmalıdır. Kullanılacak besiyerleri ve bütün cam ve metal ekipman kullanımdan önce ve sonra yine usulüne uygun olarak sterilize edilmelidir.
Kullanılacak besiyerleri ve sıvılar (dilusyon sıvısı vb.) uygun bir cam kap içinde hazırlanarak sterilize edilmelidir. Besiyerleri sterilizasyon sonrası başka bir kaba veya ortama aktarılacaksa, bu kapların da daha önceden sterilize edilerek kullanıma hazır hale getirilmesi gereklidir. Besiyerlerini içeren kapların içine, havada toz partikülleri veya aerosoller ile taşınan mikroorganizmaların girişini engelleyecek önlemler alınmalıdır. Bu amaçla, örneğin cam tüpler veya balonlar ağızlarına sterilizasyon öncesinde bir pamuk parçası ile usulüne uygun şekilde tıkaç yapılmalı yada bu amaçla ağzı metal veya yüksek sıcaklığa dayanıklı plastik vida kapaklı tüpler kullanılmalıdır. Çalışma anında, bu pamuk tıkaç veya kapak, bunzen beki alev çatısı altında çıkarılmalı ve yapılacak işlem seri bir şekilde tamamlanarak hiç beklenilmeden yerine tekrar yerleştirilmelidir. Pamuk tıkaç veya kapak tüp veya balonun ağzından çıkarıldıktan sonra, hiçbir şekilde kontaminasyon kaynağı olabilecek herhangi bir yüzeye bırakılmamalı ve temas ettirilmemelidir.
Pipetler kullanılmadan önce pipet kutusu içinde sterilize edilmeli ve kullanım aralarında pipet kutusunun ağzı kapalı tutulmalıdır.
Ellerin laboratuvarda bulundurulacak uygun bir antiseptik çözelti ile yıkanması gereklidir. Laboratuvarda hiçbir şey yenilmemeli veya içilmemeli, ekim yaparken konuşulmamalı, aksırıp hapşurulmamalı (aerosol etkisi) ve gereksiz hareketlerden kaçınılarak laboratuvar havasının enfeksiyon ve kontaminasyon kaynağı haline dönüşmesi engellenmelidir.
Aseptik çalışmanın dikkate alındığı, mikrobiyoloji laboratuvarında uyulması gerekli temel bazı kurallar aşağıda sıralanmıştır.
MİKROBİYOLOJİ LABORATUVARINDA UYULMASI GEREKEN ÇALIŞMA KURALLARI

  1. Laboratuvara girerken beyaz ve temiz bir önlük giyilmelidir. Önlük, giysilerin (veya derinin) mikroorganizma, toz, kimyasal madde ve boyalardan kirlenmesini ve korunmasını sağladığı gibi, giysilerdeki toz ve kültürlerin besi yerlerine, kullanılan araç ve gereçlere kontamine olmasını engeller. Laboratuvar önlüğü laboratuvar dışında giyilmemelidir.

  2. Laboratuvara gereksiz eşya (palto, kitap, defter vb.) sokulmamalıdır.

  3. Laboratuvarda herhangi bir şey yenilmemeli ve içilmemeli (özellikle sigara içilmemeli), çalışırken eller yüze sürülmemeli, ağıza herhangi bir şey sokulmamalıdır.

  4. Çalışma sırasında masanın üzerinde gerekli malzemeden başka eşya bulunmamalı, masa üzerine oturmamalıdır.

  5. İçinde kültür bulunan tüp, petri kutusu gibi malzeme açık olarak masa üzerine bırakılmamalı, tüpler önlük cebinde taşınmamalı, masa üzerine gelişi güzel konulmamalıdır (özellikle sıvı kültür içerenler). Tüpler tüplükte tutulmalıdır.

  6. Çalışırken laboratuvar kapı ve pencereleri kapalı tutulmalı, laboratuvarda yüksek sesle konuşulmamalı, mikroorganizma veya sporlarını etrafa yayacak gereksiz ve ani hareketlerden sakınılmalıdır.

  7. Kültürlerin yere veya masaya dökülmesi veya kültür kaplarının kırılması halinde durum hemen laboratuvar sorumlusuna bildirilmeli ve dökülen kültürün üzeri anında uygun bir dezenfektan çözeltisi ile kaplanarak (örneğin %10’luk hipoklorit çözeltisi) 15-30 dakika beklenilmeli ve daha sonra temizlenmelidir.

  8. Öze uçları her kullanımdan önce ve sonra Bunzen beki alevinde usulüne uygun şekilde yakılarak sterilize edilmelidir.

  9. Pipetleme yapılırken kesinlikle üflenmemelidir.

  10. Etil alkol gibi yanıcı, tutuşucu maddeler Bunzen beki alevi çevresinden uzak tutulmalıdır.

  11. Ellerde kesik, yara ve benzeri durumlar varsa, bunların üzeri ancak su geçirmez bir bantla kapatıldıktan sonra çalışılmalı, aksi takdirde çalışılmamalı ve durum sorumluya iletilmelidir.

  12. Mikroskopun objektif ve oküler kısmı her kullanımdan önce ve sonra ince mercek kağıdı ile veya bir tülbent vasıtasıyla dikkatlice merceğe zarar vermeden temizlenmelidir.

  13. Laboratuvardaki mikroskop, pH metre, terazi gibi aletler çok dikkatli kullanılmalı ve her kullanımdan sonra kapatılmalıdır.

  14. Çalışma bittikten sonra kirli malzemeler kendilerine ait kaplara konulmalıdır. Örneğin; kullanılmış pipetler, lam ve lamel hemen içinde dezenfektan çözeltisi bulunan özel kaplara aktarılmalıdır.

  15. Çalışma sonunda, kullanılan cam malzemeler sorumlunun belirttiği şekilde sterilize edilmeli veya yıkanmalıdır.

  16. Laboratuvardan çıkmadan önce havagazı ve su muslukları ile mikroskop lambaları kapatılmalıdır.

  17. Çalışma bittikten sonra eller sabunlu su ve gerektiğinde antiseptik bir sıvı ile yıkanmalıdır.

  18. Laboratuvardan kültür ve benzeri materyal dışarıya çıkarılmamalıdır.

  19. Laboratuvar çalışması süresince, laboratuvar görevlilerinin ikaz, uyarı ve isteklerine uyulmalıdır.

  20. Öğrenciler yapılacak olan laboratuvar çalışması ile ilgili bilgileri öğrenmek zorundadırlar.

  21. Laboratuvar bitiminde, bir çalışma raporu hazırlanarak sorumluya teslim edilmelidir.

Çalışma raporu aşağıdaki pozisyona uygun olabilir:

-Başlık


-Amaç

-Sonuçlar ve Yorum


  1   2   3   4


Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©www.azrefs.org 2016
rəhbərliyinə müraciət

    Ana səhifə