Organik tarim




Yüklə 30.92 Kb.
tarix26.04.2016
ölçüsü30.92 Kb.
EGE ÜNİVERSİTESİ

TARIMSAL UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ
Teknik Bülten: 7 Nisan-1991

ORGANİK TARIM



Prof. Dr. Ertan ILTER Dr. Atif ATILLA,
ONSOZ

Son yillarda yazili basinda, radyoda ve televizyonda, kongre, seminer, simpozyum vb. toplantilarda, yuksek okul ve universite ders programlarmda cevre ile ilgili konulara giderek daha fazla yer verildigi gorulmektedir. Bunun nedeni cevre kirliliginin giderek artmasi ve bunun boyutlarinin coktanberi insan sagligini ciddi bir sekilde tehdit eder hale geldiginin saptanmasidir.

Ilerleyen teknoloji ile beraber endustrinin gerektirdigi enerjiyi temin etmek icin kullanilan yakitlarin, imalatini saglamak icin kullanilan cesitli kimyasal maddelerin, imal edilen arac ve gereclerin kullanilmasiyla ortaya cikan kirliligin bilincsiz ve dikkatsiz ellerde cevreyi tahrip eden sonuclari oldugu kesfedilmigtir. Insanoglunun teknoloji ile tanimasindan sonra cevrenin kirlenmesi ve dogal dengenin bozulmasi onceleri yavas, sonralari hizlanarak ilerlemis ve ilerlemektedir.

Cekirdek enerjisinin savasta kullanilmasi veya bu amacla denemeler yapilmasinm dogal denge uzerinde cok tahribati olmus ve olmaktadir. Nukleer enerjinin barisci amaclar icin kullanilmasi sirasinda bile meydana gelen kazalardan cevre buyuk yaralar almistir. Simdilerde cesitli faktorlerin etkisiyle atmosfer cevresinde incelenen ozon tabakasinin dunyamiza getirecegi felaketler tartisilmaktadir.

Insanlarin ve canlilarin yasaminda cok onemli olan oksijenin dogadaki dengesini saglayan ormanlarin bilincsiz ve hesapsiz tahribati halen surdurulmektedir. Tarim alaninda yapilan yanlis uygulamalarin da doganin kirlenmesinde ve dengenin bozulmasinda onemli bir yer aldigi bilinmektedir.

Gunumuz dunyasi, bozulan dengeyi goren, uzulen ve bunun duzeltilmesine, hic olmazsa kotuye gidisin hizinm kesilmesinde olumlu katkilar yapmak isteyen insanlarla; olaylan umursamayan cok sayida insanm yasadigi bir yerdir.

Cevrenin korunmasina cesitli yonlerden istisnasiz herkesin katilmasi gerektigi inanci ve bilinci ile, cevreyi koruma zincirinin bir halkasini olusturan organik tarimin (ekolojik veya biyolojik tarimm) esaslari konusunda oz bilgiler vermek suretiyle bir katki yapilmasi amaclanmistir.

GIRIS


Eskiden zirai isletmelerde cesitli bitkisel ve hayvansal urunler bir arada yetistirilmekte ve bunların karsilikli olarak birbirini tamamlamasi ile dogaya dost bir uretim yapilmaktaydi. Gunumuzde giderek artan ihtisaslasma sonunda tek yanli, cok iyi yetismis uzmanlar uretimi kendi konularinda bitkilerin genetik kapasite sinirlarini zorlayincaya dek arttirdilar. Tarimda ileri dunya ulkelerinde urun fazlasindan stoklar olusmustur. Bu durum bircok arastirmaci tarafindan artan dunya nufusunun beslenmesi icin bir sigorta gibi gorulmekle birlikte, karsit gorugte olanlar adi gecen tarim geklini karsiz bir ic veya ekolojik bir felaket olarak nitelendirmektedirler.

Tek yanli tarimin getirdigi felaketlerden birisi erozyon olmustur. Gunumuzde erozyonla yilda 25 milyar ton degerli toprak kaybolmakta olup bu hizla on yilda dunya toprak varliginin yuzde 7' sini bulmaktadir. Yogun (entansif) tarimin sonucu: Mekanizasyonda artis, kimyasal maddeler kulfaniminda artis ve nihayet sorunlar cikaran tekniklerdir. Bu durumlar cok ileri tekniklerin uygulandigi ABD'de daha cok gorulmektedir.

Serbest piyasa ekonomisi ve entansif tarimin sonuclarindan biri de tarimsal urunlerin daha az deger bulmasi, her yil tonlarca tahil sebze ve meyvenin yokedilmesi, dolayisiyla topragin ve toprak urunlerinin savurgan bir bicimde kullanilmasidir. Topragin ve gida maddelerinin degeri tam bilinmemektedir. Halbuki tarim yontemleri, kalitenin miktardan once dikkate alinmasi gerektigi seklinde uygulanmalidir.

Toprakta, hayvansal ve bitkisel artiklann mikro biyolojik ve biyolojik yollarla durmadan ayristirilmasiyla olusan humus, toprak parcaciklarini birlestirerek tutmakta, onlarin su ve ruzgar erozyonuyla tasinmsini onlemektedir. Organik madde ziraatin ana rahmi, humus da plasentasi gibidir. Bir zamanlar humusca zengin olan topraklar savurgan ve bilincsiz olarak kullanilinca fakirlesmis ve mineral bir toprak halini almistir. Topragi organik tarim yontemleri uygulayarak organik maddece zenginlestirmek ve canlandirmak mumkundur. Topraktaki humusun yuksek olugu ekolojik tarimin esasini olusturmaktadir.

Monokulturun bir tehlikesi de belirli fungus ve zararlilarin kolayca cogalabilmesine ve salginlar yapmasina neden olmasidir. ABD 'de bugday uretim sahalarinda gorulen "Helminthosporium maydis" buna bir ornektir. Salgin yilinda bugday urunu yuzde 15 azalmis ve ciftciler ayni urunu ayni yere tekrar ekememislerdir.

Entansif tarim nedeniyle belirli bitki cesitleri ve hayvan irklari uzerinde yogunlasmalar gorulmustur. Standartlara uymadigi ileri surulen bircok cesit ve irk her yil kaybolmustur. Halbuki genetik varligin korunmasi son derece onemlidir. Insan kendisini birkac bitki ve hayvan turu ile sinirlandirmamalidir.

Elde tutulan genetik potansiyel zararli ve hastaliklara karsi sigorta gibidir.

Entansif tarim: Mineral gubreler ve sentetik kimyaslt ilaclar kullanimi dolayisiyla kimyasal kirlenme ve resudu konusunu gundeme getirmistir. Biyosidler yani canli olduruculerin potansiyel etkisini saptamak son derece zordur. Ornegin yaprak bitlerini oldurmek icin yapilan hir kimyasal ilac, zehirlenmis yaprak bitkilerini yiyen kuslara, bunlarin yavrularina ve bu kuslarla beslenen diger canlilara nasil bir etki yapmaktadir



Yasam: lnsan, bitkiler, hayvanlar ve diger canlilar arasinda kurulmus cok hassas dengelerle birbirine bagli karmasik bir iliskiler zinciri halindedir. Bunun bir halkasina yapilan mudahalenin diger halkalarda yapacagi etkiler baslangicta tam kestirilememektedir. DDT, aldrin, dieldrinin, cok kotu sonuclari butun dunyada yasanmistir. Bu zincirde her yanlis mudahale daha cok ve daha fazla sayida kimyasal madde kullanimini gerektirmektedir.

Sistemik etkili olan biyosidler bitkinin icine girerek oradan etkili olmaktadir. Bunlarin insan vucudunda birikmesi halinde tehlikelerin ortaya cikacagi bilinmektedir. Ornegin, ABD'de 1950' den 1967'ye kadar pestisid kullanimi yuzde 168 oraninda artmistir. Buna ragmen 1960'da pestisidlere dayanikli 160 tane potansiyel zararli turu bilinmekte iken bu sayi gunumuzde yaklasik yuzde 300 oraninda artmistir. Yeni olusan dayanikli zararli biotipleri ile daha guclu salginlarla karsilasilmaktadir.

Dunyada dogal gubroler tuketildikten sonra gerekli mineral maddeler yine dogal yollardan ornegin baklagiller ekerek elde edilecegi yerde, uygulamasi kolay sentetik kimyasal mineral gubrelere agirlik verilmistir. Suni gubre ve genetik acidan islah edilmis bir bugday cesidini kullanan ciftci dogal gubrelere ve hayvanciliga gerek duymadan buyuk urunler elde etmektedir. ABD'nin ilinois eyaletinde ikinci dunya harbinden once hektara 2800 kg. bugday elde edilmekte iken 20 yil sonra bu verim 5300 kg/ha'a yukselmistir. Bu bir misliye yakin artis demektir. Buna karsilik kullanilan sentetik gubre miktan ayni zaman diliminde 10 bin tondan 400 bin tona yukselmistir. Bu durum kirk misli mineral gubre kullanimina karsi, iki misline yakin bir urun artisi saglandigini gostermektedir. Bu artisin bir kisminin da genetik kapasitesini yukseltilen iyi tohumluktan ileri geldigi unutulmamalidir. Bundan baska kullanilan mineral gubrelerin hemen hemen yarisi topraktan nehiriere ve gollere tasinmakta, bunlar hem biyolojik dengeyi bozmakta, hem de nitrat icerikleri iÎe icme sularini zehirlemektedir:

Tarimda kullanilan insektisidlerin bir kismi da tamamiyla parcalanmadan icme sularina karisabilmektedir. Yapilan bir arastirmaya gore 1972 ile 1990 arasindaki donemde dunya olcusunde kullanilan insektisid, fungusid ve herbisidlerin miktarlan sirasiyla yaklasik 17 misti, 20 misli ve 15 misli artis gostermistir.

Burada alternatif (karsilik) olarak teklif edilen organik tarimda ciftci kendi icinde donusen (kapali) bir sistem uygulamaktadir. Buyuk miktarda kimyasal maddeler satin almak ve surekli calisan tarim makinalarina bagimli olmak yerine, arazinin dogal kaynaklari harekete gecirilmekte ve kendi besinleri tekrar kullanilmaktadir. Topraktaki humusun yuksek olusu, rekabete dayanikli ekolojik tariminin esasini olusturmaktadir. Boylece yukarida sayilan ve dogal dengeyi bozan faktorlerin olumsuz etkileri de giderek kaybolacaktir.

ORGANIK TARIMIN ORGANIZASYONU


IFOAM (Federation of Organic Agriculture Movements) Uluslararasi Organik Tarim Hareketi Federasyonu adli kurulusun Genel Sekreterligi Almanya'da olup kar amaci dusunulmeden calisan yasal bir kurulus olarak ilk kez Fransa ve Isvicre'de baglamistir. Amaci organik tarimla ugrasan ulusal kuruluslari uluslararasi alanda organize etmektir. Organik tarimla ugrasan isletmeler kendi ulkelerinde ayrica organize olarak veya dogrudan bu organizasyona uye olabilmektedir. IFOAM'im belirlenen alti temel esasi butun uyelerince kabul edilmek zorundadir. Soz konusu esaslar sunlardir:

Bolgecilik: Ekolojik olarak yonlendirilmis bir tarim isletmesi mumkun oldugu surece kapali bir sistem icinde islerini yurutmekte, gerekirse bu isletme dis kaynakli hammaddeleri degil bolgesel kaynakli olanlardan yararlanilmakla yukumludur.

Topragin iyilestirilmesi: Ekolojik tarim yapan ciftci topraktan soyguncu gibi yararlanmamakta tersine topragin dogal mahsuldarligini muhafaza etme ve iyilestirmeye calismaktadir. Yapay gubreler topragi uzun vadede iyilestirmediginden bu gibi gubre maddelerinin kullanilmasi yasaklanmistir.

Cevre Kirliligi ile Savas: Ekolojik tarim yapan ciftci tahillarin ekimi ve hasadi sirasinda cevrenin kirlenmesine yol acacak seyleri yapmamaktadir. Bu nedenle toprak, fauna (hayvanlar alemi) ve urun uzerinde olumsuz, yikici, bozucu etkisi olan her turlu yapay biyosidlerin kullanilmasindan vazgecmektedir.

Besin kalitesi: Ekolojik tarim yapan ciftci besin maddelerinin uretiminde sadece yuksek verim elde etmek uzerine dikkat etmemekte, aksine oncelikle yuksek kaliteli urun elde etmeyi dusunmektedir.

Enerji Kullanimi: Organik olarak yonlendirilmis tarim isletmesi fosil yakit maddelerinin ve petrolun kullanilmasini minimum ile sinirlamakdadir.

Is yeri yaratma: Ekolojik ciftci tanmsal isletmesinde butun calisanlari memnun edici ve mali bakimdan yeterli kosullari saglamaktadir.

Bir isletme organik tarima gecmek isterse, bir ulkesel organik tarim organizasyon kurulusuna basvurmaktadir. Biyolojik tarima gecis en az iki yil surer. Uye organik tarim kuruluslari surekli kontrol altmda tutulmakta ve kurallara uymayanlar uyelikten cikarilmaktadir. Ekolojik tarim kuruluslarinin urunleri ayrica kontrol edilerek, urunun organik olduguna iliskin sertifika verilmektedir.

Turkiye'de de organik tarim uretimi vardir. Bunlarin bir kismi bilincli olarak bu isi yapmaktadir. Diger bir kismi bilmeden organik yontemleri uygulamaktadir. Yurdumuzdaki organik tarimcilar, ornegin Almanya, Hollanda, Fransa, Ingiltere gibi ulkelerin organik tarim urunu alma istekleri uzerine onlar tarafindan ve onlarin Turkiye'deki temsilcileri tarafindan orgutlenmislerdir. Ciftci bazinda kontrol Turk ve yabancilar tarafindan mustereken yapilmakta ve urun icin sertifika ise dis ulkelerin uzmanlari tarafindan verilmektedir.


ORGANÎK TARIM UYGULAMA KURALLARI


Bir tarim isletmesi organik (biyolojik, ekolojik) tarima gecmek isterse, isletmenin tumu organik tarima gecmek zorundadir. Bazi isletmelerde eskiden monokultur yapilmakta ise bunlarin gecisi daha problemlidir. Bu nedenle biyolojik tarim yontemleriyle baslangicta cozulemeyen sorunlar, sinirli bir sure icin ve organik tarima gecisi saglayacak yonde kullanimlara izin verilebilmektedir. Ornegin baglarda, meyve bahcelerinde, cicek yetistiren isletmelerde cok rastlandigi gibi temelde organik tarimda kullanilmasi yasak bitki koruma ilaclari kullanilabilmektedir. Bu gibi isletmeler devamli kontrol altinda tutulmakta ve bunlarin elde ettikleri urunler, kesinlikle, biyolojik tarimdan elde edilmis urunler olorak satilamamaktadir. Bunlar icin daha degisik bir markalama yontemi uygulanmaktadir. Tarim isletmesindeki hayvan yetictiriciligi icin disardan ilave yem satin alinmasi soz konusu oldugu durumlarda da kontrol isleri yapilmakta ve sinirli bir sure icin ek yem satin alinma izin verilmektedir. Bu urunler de baslangicta biyolojik tarim yontemiyle elde edilmisler gibi islem gormemektedir.

Organik tarim isletmelerinde bolgeye uyum saglamis, hastaliklara karsi direncli, ustun kaliteli cesit ve turlerin secilmesi gerekmektedir. Melezlemeler sonucu kazanilmis tohumlarin mumkun mertebe kullanilmamasi istenmektedir.

Organik tarimin onemli prensiplerinden birisi de munavebe yapilmasidir. Cok yonlu ve dengeli bir munavebe uygulamasi ile toprak mahsuldarligi korunmakta, saglikli bitkilerin elde edilmesi garanti edilmektedir.

Toprak mahsuldarliginin korunmasi cok onemli bir konudur. Bu konudan oncelikle topragin erozyonla kaybolup gitmesini onlemek gerekir. Organik gubreleme ve topragin humus ile zenginlegtirilmesi topragin uzun vadede bozulmalar nedeniyle meydana gelen kayiplarini onlemektedir. Organik tarimda genel olarak taze veya dogal ortamda yapmis ahir gubrelerinin kullanilmasi onerilmektedir. Bunlar hasat artiklari, kompostolar gibi, dogal ortamda yanmis organik artiklardir. Taze ve kati ahir gubreleri; ve bunun gibi sivi, gubre ve idrardan ibaret ve puskurtulerek topraga uygulanabilen (serbet) cins; gubreler de kullanilmaktadir. Biyo gubreleme de diyebilecegimiz bu yontemde hava azotunu tespit eden yesil gubreler (Baklagil bitkileri), mikorhizzalar diger yesil gubreler, vegetasyon zamani disinda baglar ve meyve bahcelerindeki yabani otlar, toprakta organik maddeyi zenginlestirmektedir. Samanla gubreleme de bunlardandir. Organik tarima uygun yontemlerle elde edilmis organik gubreler de satin alinip uygulanabilmektedir. Boynuz, kan, kemik unu, sac ve kil artiklari gibi salhane kalintilari da degerlendirilmektedir. Torflar da herhangi bir kimyasal katki maddesi icermedigi taktirde onerilmektedir. Bunlara deniz yosunu urunlerini ornegin algleri; kimyasal kalintilar icermeyen ve gida endustrisine ait yan urunleri; ornegin kupseleri, prinalari, meyan fabrikasi artiklarini; kimyasal uygulama maddesi icermeyen ve havali ortamda curutulmus bulanan testere talasini; agac kabugu artiklarini; guana (bir kanatli turu) gubrelerini ilave edilebilmekteyiz. Azot gubrelemesi sadece adi gecen bu organik gubrelerle yapiImaktadir.

Mineral ek gubreleme, besin maddelerinin bitki tarafindan dogrudan dogruya alinmasinin mumkun olmadigi durumlarda yapilabilmektedir. Buradaki mineral tamamlayici gubreleme; toprak analizleri, isletmedeki gozlemler ve tum isletmenin bitki besin bilancosu dikkate alinarak uygulanmakta ve daima minimum sinirda tutulmaktadir. Yapay kimyasal azotlu bilesiklerin, kolay cozunebilen fosfatlarin, ayrica yuzde orani fazla, klor icerikli ve saf potasyum gubrelerinin kullanilmasi yasaklanmis bulunmaktadir. Yapay mineral gubrelemeler, ozellikle azot gubrelemeleri, urunlerde kalite olarak tanimladigimiz tad, aroma, dayaniklilik, beden sagligina dost-ozelliklarin azalmasina neden olmaktadir. Organik tarimda kullanilmasi mumkun olan mineral gubreler: Kuvars unu gibi, bazalt unu ve benzeri kaya unlari seklindedir. Ayrica deniz alglerinin kireci; betonit ve benzeri killi toprak unlari; mumkunse yavas etkili dolamit ve kalsiyum karbonat gibi kirec gubreleri; agir metal icerigi az olan veya hic bulunmayan yerlerden kaya fosfati, tomas unu, tomas kireci, feldspat, mika gibi potasyum icerikli silikatli kaya unlari; sadece potasyum noksanligmirr tespit edilebildigi durumlarda potasyum sulfat ve kali-magnezyum (potasyum magnezyum sulfat) kullanilabilmektedir.

Cop kompostosu ve aritma artigi camurlarin gubre olarak kullanilmasi ozel izin ve siki kontrol altinda yapilabilmektedir. Cunku bunlarin icinde agir metaller ve diger bazi zararli maddeler bulunabilmektedir. Bu konudaki ayrintili daha bazi diger sinirlamalar mevcuttur.

Buraya kadar anlatilan uygun cesit secimi, toprakta kirinti sutrukturun gelistirilmesi, dengeli gubreleme, uygun tesis ve bakim onlemleri bitki sagliginin da korunmasi yonunde uygun bir ortamin gelismesini saglamaktadir. Yani zararli bocek ve hastaliklarin dogal dusmanlarinin (parazit ve predetorlarm) gelismesine uygun ortamlar saglanmis bulunmaktadir. Organik tarimda zararlilar ve hastaliklara karsi, onlarin biyolojik dusmanlarindan yararlanmak esastir. Bu hususta avci akarlar, asalak arilar ve benzerlerinden yararlanilmaktadir. Aynca seksi koku maddeleri yayan, renk tahtalarindan yararlanan bocek kapanlari yaparak bunlari kullanmak; erkek bireyleri steril hale getirerek zararlilarin cogalmasini onlemek gibi yontemlerde kullanilmaktadir. Bunlardan baska bitkilerin direncini arttiran, belirli hastalik ve zararlilari yavaslatan veya durdurabilen: isirgan otu sivisi, at kuyrugu bitkisi cayi, gibi bitki preperatlari; alg ekstraktlari; betonitler, kaya unlari ve benzerlerinin kullanilmasi, sumuklu boceklere karsi tel cit vb. mekanik koruma saglayan yontemler onerilmektedir.

Temelde yapay kimyasal bitki koruma ilaclarinin kullanilmasi yasaklanmistir. Bununla birlikte mantari hastaliklara (funguslara) karsi sinirli miktards kullanilmasina izin verilen maddeler , sunlardir: Meyve yetistirmede ciceklenmeden once maksimum %0.07 oraninda ve 2000 l/ha'a kadar islanabilir kukurt bunlardan biridir. Yine meyve bahcelerinde normal uygulamalar icin en fazla %0.05 oraninda anorganik bakir preparatlari, bakiroksi diklorur, bakirsulfat vb.leri onerilmistir. Sodyum silikat normal uygulamada en cok %0.3 oraninda, Mayis ayi sonundan itibaren normal uygulamalarda %0.1 oraninda serbest birakilmistir.

Bitkilerde zararlilara karsi kullanimina sinirli olarak izin verilen bazi maddeler bulunmaktadir. Bunlar; bir bakteri preperati olan Bacillus thrigiensis; krizantemden cikarilan pretrum ekstraktlari, Rotenon (Derris) bitkisinin kok ekstraktlari; normal uygulamalarda Quassi agac cayi veya lapasi; tutun yapraklan ekstraktidir. Yapay kimyasal insektisid icermemek kaydiyla temeli parafin yaglari veya bitki yaglari olan yag emulsiyonlari vegetasyon periyodu esnasinda normal uygulamalarda en cok %0.3 oraninda kullanilmaktadir. Bu konuda daha ayrintili duzenlemeler mevcuttur.

Organik tarimda yabanci ot mucadelesi bilindigi uzere kulturel onlemler ve mekanik toprak isleme aletleri ile gerceklestirilmektedir. Yabanci otlarla mucadelede yakma islemine izin verilmekle birlikte, acik sahalarda topragin buharla dezenfeksiyonuna izin verilmemektedir. Ozet olarak boy kisaltici, topragi dezenfekte edici, kimyasal meyve seyreltici, sap yumusatici maddeler gibi her turlu herbisidlerin, yapay kimyasal buyume duzenleyicilerinin kullanilmasi organik tarimda yasaklanmistir. Tohumlarin ilaclanmadan kullanimi saglanabilmisse, bu alanda da yapay kimyasal ilaclarin kullanilmasina izin verilmemektedir.

Organik tarim yontemlerinde depolama kosullari, urun islemede oldugu gibi, hayvan yetistirme, hayvan barindirma, hayvan sagligi konularinda da duzenlemeler yapilmis bulunmaktadir.

YURDUMUZDAKI UYGULAMALAR


Yurdumuzdaki tarim uygulamalarinii kabaca birkac grup icersinde ozetlemek mumkundur.

Endustrilesmis tarim yontemlerinin yurdumuzda uygulanmaya baslamasindan sonra, yani kaliteyi on planda tutmadan oncelikle birim alandan fazla miktarda urun almayi amaclayan tarim yonteminde, her turlu yapay kimyasal tarim ilaclari ve yapay kimyasal gubreler kullanilarak onemli verim artislari saglanabilmistir. Bunun sonucu olarak dunyanin diger ileri tarim ulkelerinde karsilasilan sorunlarla karsilasilmistir. Baska bir anlatimla tarim alarinda cevrenin kirlenmesi, dolayli olarak canli yasamin her alanda belirli olcude tehdit altina girmesi olarak ozetlenebilecek bir durum olusmustur.

Yurdumuzdaki endustrilestirilmis tarim yontemlerinin uygulanmasinda genel olarak iki durumla karsilabildigi ileri surulebilir. Bunlardan bir tanesi yontemin bilincli ellerde dogaya daha az bir tahribat yaparak uygulanmasidir. Baska bir deyisle kullanilan yapay kimyasal ilaclarin secilmesinde secici olarak davranilmakta ve ilaclamalarla zararli bocek ve funguslarin dogal dusmanlarini oldurmemeye dikkat edilmektedir. Yapay rnineral gubre uygulamalarindan once toprak analiz edilmekte, verilecek gubre cesitleri, miktarlari ve kac defada atilacagi tespit edilmektedir. Toprak yapay mineral gubreler yaninda, organik gubrelerle de desteklenmege calisilmaktadir. Toprak isletmesinde herbisidlerin kullanimi belirli sahalara intikal ettirilmekte, buyuk kisimlarda yabani otlar mekanik yollarla yok edilmege calisilmaktadir. Ornegin baglarda telli terbiye sistemi uygulandiginda, sira aralarinda mekanik toprak islemesi, omca altlarinda herbisid uygulamasi yapildigi bilinmektedir. Bilincli bircok onder ciftci devletin tarim teskilatinin bilincli uyarilari sonucunda dogaya daha az zarar veren bu yontemleri uygulamaya calismaktadir.

Uygulamanin ikincisi son derece bilincsiz kullanimlara dayanmaktadir. Yapay kimyasal mineral gubreler ve yapay kimyasal bitki koruma ilaclari yanlis zamanlarda ve miktarlarda atilmaktadir. Genellikle tek yanli asiri uygulamalara rastlanmaktadir. Ciftcinin parasi ve dolayisiyla milli servet yabana gitmekte, cevre tahrip edilmektedir. Kullanilan ilaclarin parcalanma suresi dolmadan hasada gecilmekte ve bu urunleri tuketenlerin sagligi ciddi tehdit altinda bulunmaktadir. Bu konuda yapilan uyarilar ve bilinclendirme denemeleri uretici tarafindan ya kabul edilmemekte veya umursanmamaktadir. Bu konuda cok siki onlemlerin ve cezai mueyyidelerin getirilmesi kanaatimizce sarttir.

Yurdumuzda organik tarimin, dis ulkelerdeki alicilarin yonlendirmesiyle baslatildigi onceden bildirilmisti. Kontrol altinda ve oncelikle ciftcinin inandirilmasiyla yapilan organik tarim sekli dogayi tahrip etmeyen sekil olup henuz maalesef yurdumuz disinda bile yuzde bir oranina varamamistir.

Yurdumuzda modern tarim yontemlerinden habersiz bazi ciftcilerin, organik tanm yontemlerini veya buna cok yakin yontemleri bilmeden uyguladiklari da bir gercektir. Bu ciftciler tespit edilerek tam bir organik tarim yapacak sekilde yonlendirilmelidir.



SONUC

Burada anlatilmak istenen sadece organik tarim yontemleri degildir. lnsanoglu cevresini bilincli ve bilincsiz olarak kirletmis, dogal dengeyi bozmus ve basta kendi olmak uzere butun canlilarin yasamini tehdit eder duruma getirmistir. Endustrilestirilmis tarim dogayi tahrip eden zincirin yalniz bir halkasidir.



Denizlerimizi ve akarsularimizi kurtarmak, saglikli ormanlarimizin kesilmesini ve tahribini onlemek, topragi korumak, biyolojik gubreleme. yapabilmek, coplerden olusan tepeleri yoketmek, artik maddeleri tekrar kullanabilmek, besinlerimizi yapay kimyasal maddelersiz alabilmek, hava kirlenmesini durdurabilmek, yabanil hayvanlarin yasamini guvence altina almak, savurganca harcanan enerjiden tasarrufa yonelmek, yenilemek ve tekrar kullanabilmek, evlerimizi cevreye zehirli olmayan maddelerle temizleyebilmek, dogal kaynaklari temiz olarak muhafaza edebilmek, kisi olarak cevreye dost davranmak ise zincirin oteki halkalaridir.

Gelecek kusaklara temiz bir cevre birakabilmek icin hepimize dusen gorevler bulunmaktadir. Cunku sonucta hepimiz zararini birlikte cekecegimiz Dunya gemisini batirabiliriz.


Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©www.azrefs.org 2016
rəhbərliyinə müraciət

    Ana səhifə