MÜqayiSƏLİ ƏDƏBİyyat: ƏDƏBİyyat və MƏDƏNİYYƏTLƏRDƏ İstorioqrafiYA: MİF, ƏDƏBİyyat və tarix arasinda




Yüklə 1.64 Mb.
səhifə7/11
tarix23.02.2016
ölçüsü1.64 Mb.
1   2   3   4   5   6   7   8   9   10   11

Qürbət Mirzəzadə

AMEA Nizami adına Ədəbiyyat

İnstitutunun Ədəbiyyat nəzəriyyəsi

şöbəsinin aparıcı elmi işçisi,

filologiya üzrə fəlsəfə doktoru, dosent
MİF VƏ TARİX TƏNQİD VƏ ƏDƏBİYYATŞÜNASLIQDA ARAŞDIRMA PREDMETİ KİMİ
Ədəbi-bədii düşüncədə mif və tarix bir-birini tamamlayan kompleks anlayış­lar sistemi kimi mühüm əhəmiyyət daşıyır. Tarixi hadisələrə və gerçəkliklərə qədərki mərhələdə mif və mifik süjet və obrazlar yalnız folklor materialı kimi statik səciyyə daşımır, o həmçinin yazılı ədəbiyyatda da işləklik qazanır, ilkin və başlanğıc halından müəyyən dəyişkənliyə - real həyatı gerçəkliklərə fəal surətdə qoşulur. Homerin “İlliyada və Odisseya”sı, Esxelin “Zəncirlənmiş Promotey” kimi klassik nümunələrdə də miflə və tarix qovuşuq və harmoniya halındadır. Nağıl, əfsanə və epos kimi folklor örnəklərində də bu cəhət özünü qabarıq büruzə verir. “Kitabi-Dədə Qorqud”dan Nizami Gəncəviyə, İmadəddin Nəsimiyə, Məhəmməd Füzuliyə ... kimi davam edən bu ənənə XIX və XX yüzilliklərdə Ə.Haqverdiyev, Y.V.Çəmənzəminli, H.Cavid, M.S.Ordubadi, S.Vurğun, daha sonrakı onilliklərdə İ.Hüseynov, Anar, M.Süleymanlı, Y.Səmədoğlu, K.Abdulla kimi sənətkarların yaradıcılığında da mifə və tarixə fəal maraq və münasibət üst qatdadır.

Tənqid və ədəbiyyatşünaslığın bu sahəyə marağı XX yüzillikdən başlayaraq daha sistemli xarakter alır. Y.Qarayevin, A.Hüseynlinin, Elçinin, A.Talıbzadənin, T.Kərimlinin, R.Qeybullayevanın tədqiqat xarakterli araşdırmalarında tarixlə mifin bədii gerçəkliyin təqdimində mühüm vasitə olduğunu təsdiqləyən müla­hi­zə­lər irəli sürülmüş, elmi-nəzəri fikirdə bu istiqamətdə müəyyən təsəvvür for­ma­laş­­mışdır.



Rafi Beykhanov

PhD student, Israel

THE SHAPING OF THE AZERBAIJAN NATIONAL IDENTITY

AND IT EXPRESSION IN THE TEXTBOOKS IN THE EDUCATIONAL SYSTEM IN AZERBAIJAN (1991-2006)

The breakup of the Soviet Union gave birth to fifteen new independent states, among one of them was Azerbaijan, which declared its independence on August 30, 1991. One of the main challenges was faced by the leaders of Azerbaijan after the breakup of the Soviet Union was the reconstruction of national identity. The state education system and textbooks were two of the main tools by which Azerbaijan’s government tried to deal with this challenge. In this paper proposal I will discuss how Azerbaijani national identity was shaped in the textbooks of the Azerbaijani state education system after the breakup of the Soviet Union. Because the theme of the discussion is very broad and the available time is very short, I will try to focus on two main issues: the shaping of the historic narrative and the shaping of the national Azerbaijani pantheon.



Рахиля Кулиева

Д.ф.н., проф. кафедры теории литературы

и зав. научно-исследовательской лабораторией

«Тюрко-славянские связи»

ЛИТЕРАТУРА НАПРАВЛЕНИЯ НЕТ ИЛИ СИНДРОМ БАРТЛБИ

(Литературная история или история литературы в художественном тексте)
В новейшей литературе наблюдается явление, получившее название Литература Направления Нет или Синдром Бартлби – литературное творчество, не связанное с реальной историей. Речь идёт о писателях, бросивших литературу и создавших искусство будущего – комментарии к невидимому тексту.

Представители этого направления декларируют невключенность в реальную историю, но активное усвоение культурной истории. Традиционная классическая литература отвергается ими как учебник жизни, но принимается как культурный феномен. По мнению Сьюзен Сонтаг, «<…>любое литературное настоящее с неизбежностью перекраивает прошлое» (Голос Вальзера. ИЛ, №7, 2007, с.301).

Это писатели, пришедшие в литературу от книги, представляющие цивили­зо­ван­ное искусство (или, точнее, искусство цивилизации), культурную историю. Они предлагают «антироманическую программу искусства» (Сьюзен Сонтаг). Сознание этих авторов, играючи, прогуливается по миру, объединяя множество окружающих писательских жизней и создавая своеобразное братство печали.

Оригинальными представителями этого направления являются Роберт Вальзер и Энрике Вила-Матас.

Так, проза Вила-Матаса – литературный розыгрыш, мистификация. Она фрагментарна и носит характер определённой игры между писателем и читателем. Его роман «Бартлби и компания» – комментарий к литературной истории, в галерее которой мы наблюдаем его любимых авторов, начиная с Роберта Вальзера и кончая Толстым и Беккетом. Превращая время в пространство, Роберт Вальзер и Энрике Вила-Матас репродуцируют новую духовность и действительность, более убедительную, чем реальная история.

Эта проза балансирует между вымыслом и фактом, романом и эссе. Достаточно много последователей. Так, учреждённый Энрике Вила-Матасом Орден финнеганцев, собирает почти ежегодно на Блумсдей в Дублине почитателей романа Джеймса Джойса «Улисс».



Prof. Rahilya Geybullayeva

Head of Azerbaijani Literature Department

Baku Slavic University

FROM STORY TO HISTORY: FOLKLORE, LITERATURE AND CHRONICLE

This research is focusing on history, its translations and the etymology. "History" - from Greek (ἱστορία ), knowledge gained through research, research about what is happening . "Tarikh“, which is from Arabic, analogue for ‘history’ in Azerbaijani and in the Muslim East ; the path of knowledge (literally, who knocks on the door night time; because Arabs preferred to travel in the night to avoid hot and sultry daytime). Let us to understand tarikh – tariq-at - plural (name for Medieval Sufi orders) –the way of gaining spiritual knowledge, the spiritual path of an individual person The plural form of the word -tariqat - Sufi term which reflect Sufi way of comprehension of the Divine Truth which happens mostly at night .

This word is realted to haqq truth(Arabic and through Arabic in Muslim languages), wisdom,hagia - in the Semitic languages, Greek (means holy, saint) and  Latin; for example a hagiography (hagio-graphy-writing truth ), the writing about the Life of the Saints, the righteous. So here starts branching of religion and literature. It was not accidental that the chronicles, considered as man source and type of Medieval history were written by monks and kept in monasteries.

From this point we will analyze how chronicles and folklore, works with authors (authority – classic literature) and amanuenses (copiers; in Muslim world- mirzə - mostly considered like folklore, unauthorized ) gained function of literature and history in contemporary understanding.



Рахаев Джамал

к.и.н., снс Центра истории народов России

и межэтнических отношений ИРИ РАН (Москва)

ОПИСЫВАЯ ТРАВМУ: ОСМЫСЛЕНИЕ ДЕПОРТАЦИИ В ПРОФЕССИОНАЛЬНОЙ КУЛЬТУРЕ БАЛКАРЦЕВ И КАРАЧАЕВЦЕВ
Культурная память все увереннее становится одним из ключевых элементов, определяющих состояние современного российского Кавказа. По-существу, она предопределяет динамику социокультурных процессов северокавказских этносов и, тем самым, существенно влияет на формирование трендов политического развития региона. Понимание механизмов воздействия и актуализации культурной памяти на этнос, конкретные социальные группы и отдельного индивида позволяет глубже понимать многомерную социальную реальность Северного Кавказа, специфику развития межэтнических отношений и конфессиональной обстановки.

Этническая мобилизация балкарцев и карачаевцев на рубеже XX–XXI веков труднообъяснима без учета тесной, неразрывной взаимосвязи травматического опыта депортации с развитием национального самосознания и с самой идеей национального, в чем проявляется ее схожесть с этнополитическими процессами у других народов Северного Кавказа, в особенности, среди адыгов, вайнахов и ногайцев. Депортация, таким образом, выступает не как единовременное событие завершившееся с возвращением на историческую родину в 1957 году, а как процесс, который продолжает оказывать существенное воздействие на отношение репрессированных народов к своему прошлому, восприятию своего настоящего и будущего.

Обобщая литературно-художественный опыт осмысления травматического опыта депортации балкарскими и карачаевскими писателями можно говорить о том, что продолжается поиск героя, современника опиваемых событий, героя, через судьбу которого мыслимо осознать пережитую травму в контексте советской истории, а значит, целостность исторического сознания депортированных народов все еще не восстановлена, травма не пережита.

Ra’no Mullaxojayeva

Özbekistan Elmlər Akademiyası Dil ve Ədəbiyyat İnstituti,

Ədəbiyyatı şöbəsi, ХХ yüzyıl Özbək ədəbiyati bölümünün tədqiqatçısı

ХХ YÜZYIL ÖZBEK ŞİİRİNDE TOPLUMSAL KONULARIN

TEDRİCÎ TEMAYULLERİ
20 yüzyıl Özbek şiirinde toplumsal konuların tedricî gelişmesi, her döneme ait özellikler ve genel temayullere sahiptir. Aynı zamanda bu konu her şairin icadında özgün olarak açıklanıyor. 70’li-80’li yıllar Özbek şiiri temsilcisi seleflerinin sanatsal tecrübelerini geliştirmekle yeniledi, zenginleştirdi. İşte böyle çelişkili süreçte sanatsal tefekkürün kuşaklararası tedricî gelişme kanunları ortaya çıkıyor.

19.yüzyılın ikinci yarısından 20.yüzyılın sonuna kadar olan Özbek şiiri örneklerini toplayarak birbiriyle karşılaştırdığımızda onlarda sanatsal tefekkürün şu noktalarında yenilenmenin ortaya çıktığını görebiliriz: 1) gâye ve anlamdaki yenilikler; 2) konuların renkliliği; 3) şekil ve üsluptaki yenilikler.

Vatan, özgürlük, bağımsızlık konuları 20.yüzyıl şiirinde her döneme özgü niteliklerle yansımış ve bu eserlerin mânâ ve mahiyetinde ortak yönler hissedilir. Bu mahiyet, Vatanın yaklaşık 130 senelik sömürge altından kurtulmasının, milleti hür ve serbest görme isteğinin kâh açık, kâh gizli ifade edilmesinde görünür.

Çolpan, Hamid Alimcan, Aybek, Abdulla Aripov, Rauf Parfi, Şevket Rehman, Usman Azim, Hurşid Devran gibi şairlerin vatan konusundaki şiirlerini karşılaştırarak, sanatsal tefekkürün toplumsal yöndeki tedricinigâye, mânâ, şekil ve âhenk örneğinde yakından gözetlemek imkânini verir.

20.yüzyılın şiirindeki gayeleri bir araya getirmek gerekiyorsa aşağıdakı gibi açıklayabiliriz. Yani, 20’li yıllarda elden alınan vatan hürriyeti ve özgürlük acısı, şanssızlık, biilaçlık nadametle kaleme alındı, 80’li yıllar şiirinde esas konu vatanın bağımsızlığını ele geçirme gâyesi, halkı uyandırma ve istiklal yoluna davet etmekti. 30’li yıllarda vatanı methetmek sembolik timsaller vasıtasıyla halkınbenliğini esirgemesine, 60’li yıllarda ise Vatan övüncü, onun şanlı tarihi büyük simalar misalinde millî benliğini anlaması için mücadeleye teşvik etme oldu.

20’li yıllarda şuralar zulümü artti, şiir gayeleri rumuz ve sembol vasıtasıyla gizli ifade edildi. 70’li-80’li yıllarda timsal ve mecaz yerine açıkça soylenen davetkân önerge ve fikirler, bazen sanatsallıktan ziyade âhenkli nutuk şeklilleri kendini gösterdi.



Rasim Nəbi oğlu Qurbanov

AMEA Nizami adına Ədəbiyyat İnstitutunun

Ədəbiyyat nəzəriyyəsi şöbəsinin aparıcı elmi

işçisi, filologiya üzrə fəlsəfə doktoru

MÜSƏLMAN-TÜRK MİFOLOGİYASI

VƏ TARİXI-MƏDƏNİ VARLIĞIMIZ
Mifologiyada mənəvi mədəniyyətin bütün əsas sahələri – din, folklor, incəsənət, fəlsəfə və s. bu və ya digər dərəcədə öz əksini tapmışdır. Mifoloji təfəkkür əslində bəşəriyyətin insan, cəmiyyət və dünya (kainat) münasibətlərində mükəmməl, bitkin və ideal mütənasiblik, ahəngdarlıq və harmoniya görmək, ona nail olmaq istəyindən irəli gələn konseptual ideya və inanc axtarışlarından da xəbər verir. Bu baxımdan o, böyük tarixi-praktik əhəmiyyət kəsb etmişdir. Müsəlman-türk mifologiyası region və bölgənin özünəqədərki müxtəlif ibtidai dini təsəvvür və anlayışlarını tənqidi şəkildə mənimsəməklə yanaşı, xristian və iudaizmin də islami nöqteyi-nəzərindən mütərəqqi hesab olunan xüsusiyyətlərini əxz etmişdir. Son nəticədə Yaxın Şərq ədəbiyyat və incəsənətinin müəy­yən dərəcədə qaynağına çevrilən mifologiyada xalqımızın arzu və ideallarının təcəssü­mü­nü görürük. Bu baxımdan Zərdüştün “Avesta” kitabı tarixən həmişə diqqət mərkəzində olmuşdur: Xeyir və Şəri, işıq və zülməti təmsil edən iki başlanğıcın – Hürmüzd və Əhrimanın mübarizəsi haqqındakı təsəvvür və anlayış Yaxın Şərqin bir sıra ölkələrində, o cümlədən Azərbaycanda hətta islamdan sonra da uzun zaman sadəlövh etiqad forması kimi qalmışdır. O bir çox bədii əsərlərin yaranmasında ideya-estetik mənbə rolunu oynamışdır. Məsələn, Azərbaycanın xalq şairi Səməd Vurğun həmin əfsanədən bəhrələnməklə müasir tarixi-ədəbi əhəmiyyəti olan “Hörmüzd və Əhriman” dramatik poemasını yazmışdır. Bu əsərdə böyük sənətkarın fərdi estetik idealı özünəməxsus olmaqla həm də ümummilli və bəşəri keyfiyyətləri özündə dolğun şəkildə ifadə etmişdir.

Roberto Andinolfi

Lectutrer, Italy/ Bulgaria
HISTORICAL PERSPECTIVES IN THE EARLY BULGARIAN NATIONAL REVIVAL
In this paper, I will focus on theways of perception of history inBulgarian literature between the late 17th and the early 18th century. This period can be regarded as crucial for Balkan cultures: new literary genres spread; attention was paid to previously ignored topics.In Bulgaria the aforementioned periodis called “Bulgarian National Revival” (Българско национално възраждане).Culture was regarded as a step to achieve political autonomy. In such acontest, historyis of great significance. A crucial work in Bulgarian literature is Slavonic-Bulgarian History (История славяноболгарская) by Paisius of Hilendar (1762). Historical topics can also be found in the works by other authors, such as Sophronius of Vratsa. Apart from didactic works, whichare actually full of inaccuracies and legendary accounts, new literary genres arose, such as autobiography.

I would like to analyzethe different ways of perception of history by the foremost Bulgarian authors of the Early Bulgarian National Revival, and to point out how the use of historical topics contributed to the birth of a modern literature in Bulgaria.



Rüstəm Kamal

Bakı Slavyan Universiteti

Azərbaycan ədəbiyyatı kafedrasının dosenti
ORTA ƏSRLƏRIN EKSPRESSIV NITQI: PERFORMATIV DISKURS (SULTAN SƏLIM VƏ ŞAH İSMAYILIN YAZIŞMALARI ƏSASINDA)

Məktublar orta əsr epistolyar retorikasının çox maraqlı və dəyərli örnəkləridir.Bu baxımdan Şah İsmayıl və Sultan Səlim arasında yazışmalar performativ diskursun təbiətini öyrənməyə imkan verir.Bu mətnlərdə performativ deyiminin siyasi təbiəti, performativliyin ritorik aspekti təhlil obyektinə çevrilməmişdir.

Yazışmların hakimiyyət diskursu ekspressiv nitqin müxtəlif tiplərini (hədə-qorxu, təhqir - ələsalma, nəsihət, həcviyyə və s.) gerçəkləşdirir.

Epistolyar mətnlərin siyasi təşkili gender, etnik, məzhəb və s. münasibətlərini əks etdirir.

Epistolyar dilin ritorik məkanı müxtəlif məcazların (metafora, sinexdoxa, təşbeh) geniş vüsət qazandığı yerdir.

Bu yazışmadan Qurani –Kərimdən sitatlar performativlik prinsipi kimi çıxış edir. Güclü hakimiyyət (Sultan Səlim) sakral mətnlərdən sitat gətirməklə öz fərmanlarına və davranışına haqq qazandırır: məhz "sitatın gücü" performativləri hakimiyyətin obrazını təmin edir.



Rübabə Əzizbəyli

Bakı Slavyan Universiteti Magistratura şöbəsinin

Azərbaycan ədəbiyyatı” ixtisası üzrə



I kurs MA-101-2 qrup magistrantı

F.KƏRİMZADƏNİN “ÇALDIRAN DÖYÜŞÜ”



VƏ İ.PALANİN “ŞAH VƏ SULTAN” ƏSƏRLƏRİNDƏ İSTORİZM MÖVZUSUNDA MƏRUZƏSİNİN
Plan-Prospekti

Mövzunun aktuallığı: Tarixilik və müasirlik problemi ədəbiyyatda tarixi janrda yazılan əsərlərin əsasını təşkil edir. Tarixdə baş verən hadisələrin araşdırılıb, analiz edilərək obrazlı şəkildə və yazıçı təxəyyülünə uyğun bədii əsərlərdə verilməsi əsərə oxucu­nun və tədqiqatçıların diqqətini cəlb edən və problemi aktuallaşdıran əsas amillər­dən­dir. Bir çox əsərlərdə reallıqla təsvir arasında meydana gələn paradoks problemin də­rin­dən araşdırılması üçün tədqiqatçıları motivləşdirir. Bu isə istorizm probleminin kon­kret əsərlər əsasında izahı və məsələyə sistemli şəkildə baxmaq zərurətini meydana çıxarır.

Məruzənin obyekti:“Çaldıran döyüşü” və “Şah və sultan” əsərlərində istorizmin öyrənilməsi.

Məruzənin hazırlanmasında istifadə olunan metodlar:: Tədqiqat işində tarixi-müqayisəli və təsviri metodlardan istifadə.

Tədqiqatın məqsəd və vəzifələri:Adı çəkilən əsərlərdə tarixilik və müasirliyin bədii ifadəsini öyrənmək. Bunun üçün aşağıdakı vəzifələr müəyyən edilir:

-Istorizmin funksiyası səciyyələndirilməsi;

-Əsərlər arasında müqayisə aparılması;

-Tarixi gerçəkliyin obrazlarla əlaqəsinə aydınlıq gətirilməsi;

-Reallıqla bədiiliyin sərhəddinin müəyyənləşdirilməsi.

Elmi yeniliyi:İlk dəfə olaraq sistemli şəkildə bədii əsərdə tarixiliyin əhəmiyyəti və yazıçı təxəyyülü ilə reallığın sərhəddinin aydınlaşdırılması. Problemin konkret əsərlər üzərində dərindən araşdırılması

İşin nəzəri və praktik əhəmiyyəti:Tədqiqat işindəki elmi nəticələr və qənaətlər ədəbiyyatda istorizm problemi ilə məşğul olan tədqiqatçılara, tələbələrə, eləcə də əsərlərdə bədiilik və tarixi reallıq problemini tədqiq edən mütəxəssislərə faydalı ola bilər.

Nəticə: Elmi tədqiqat işinin mövzusu ilə bağlı qənaətlərin ümumiləşdirilməsi.

İstifadə edilən ədəbiyyat: Məruzənin yazılması zamanı istifadə edilən ədəbiy­ya­tın, məqalə, tezis və internet mənbələrinin, həmçinin digər bu kimi mənbələrin verilməsi.
Ruhengiz Məmmədova

AMEA Nizami adına Ədəbiyyat

İnstitutu Ədəbiyyat Nəzəriyyəsi Şöbəsinin

doktorantı

ATİLLA HAQQINDA GERMAN-SKANDİNAV

ƏFSANƏLƏRİNDƏ MİF VƏ TARİX QATI
German-skandinav qəhrəmanlıq eposu və poeziyasında məşhur hun hökmdarı Atilla mühüm yer tutur. Atilla skandinav əfsanə və rəvayətlərində Atli, kontinental germanlarda isə Etsel adı ilə xatırlanır. Alman- skandinav eposu "Xalqların böyük köçü" dövründə baş verən iki hadisəni əks etdirir. Bunlardan biri Hun ordusunun Reyn çayı yaxınlığında Burqund krallığını özünə tabe etməsidir. Diqqət mərkəzində olan ikinci hadisə Atillanın ölümü ilə əlaqədardır. "Xalqların böyük köçü" dövrünə aid tarixi hadisələr Skandinav dastanı "Böyük Edda"da Atillaya həsr olunmuş iki nəğmədə - "Atli haqqında Qrenland nitqləri" və "Atlinin Qrenland nəğmələrində, "Xamdir haqqında nəğmə"də və qotlarla hunların döyüşünə həsr olunmuş "Xlyod haqqında nəğmə"də öz əksini tapır. Atilla obrazına şimali və kontinental german ənənəsində fərqli yanaşmalar olmuşdur. İsland saqa və nəğmələrində "Volsunqlar haqqında saqa"da, Norveç dastanı "Tidrek haqqında saqa"da Atilla qəzəbli, acgöz hökmdar kimi təsvir olunur. Onun Burqund kralları Hunnarı və Hageni hiyləğərcəsinə tələyə salmasında məqsədi onların zəngin xəzinəsini ələ keçirmək idi. German eposunu kontinental variantlarından "Voltari" qəhrəmanlıq nəğməsində, xüsusilə, "Nibelunqlar haqqında nəğmə"də Etsel (Atilla) böyük bir dövlətə başçılıq edən qüdrətli xeyirxah hökmdar kimi təsvir olunur. Bu dövlətin əra­zisində saysız-hesabsız qəhrəmanlar sığınacaq tapır. German eposunda Atilla obrazi­nin fərqli təqdimatlarına baxmayaraq, onunla qohum olmaq, atlı qoşunundan istifadə etmək və ona arxalanmaq şərəfinin başucalığı gətirdiyi bir cox hallarda vurğulanır.

Ümumiyyətlə V əsrdən başlayaraq Avropada yaranıb geniş şəkildə yayılan rəva­yətlər­də əsas qəhrəman Atilladır. Atilla haqqında Orta əsrlərdə Avropada yaranmış rəva­yət­lərlə Cingiz xan haqqında rəvayətlər arasında uyğunluq olduğunu qeyd edən A.N.Ve­se­lovski Atilla haqqında italyan rəvayətini nümunə gətirir. Rəvayətə görə, öz qızını Bizans taxt- tacının varisinə ərə verməyi nəzərdə tutan macar hökmdarı onu bir müddət hər cür təhlükədən qorumaq üçün qalada saxlayır. Lakin bu müddətdə gözlənilməz hadisə baş verir, hökmdarın qızının qurdla izdivacından Atilla dünyaya gəlir. Cingiz xan rəvayətlərinin Atilla haqqında rəvayətə təsiri təkcə möcüzəli törəyiş motivlərində deyil, həmçinin, digər motivlərdə də özünü göstərir. Bunlardan biri də Atilla rəvayətinə daxil olan qadının intiqam alması hekayətidir.



Cабина Гусейнова - Миралаева

Бакинский славянский университет, стр. преподаватель кафедры

«Немецкой филологии» и диссертант кафедры «Общего языкознанания»

«КНИГА МОЕГО ДЕДА КОРКУДА» И «ПЕСНЬ О НИБЕЛУНГАХ»: ОБЫЧАЙ, РИТУАЛ, ЭТИКЕТ КАК ФОРМА ИСТОРИЧЕСКОЙ ПАМЯТИ


Путь сближения с творцом средневекового текста – попытка проникнуть в струк­туру его мысли. Проблема « общения » с другой культурой столь сущест­вен­на, что хотелось бы обсудить ее более детально. В соответствии с этой задачей хотелось бы рассмотреть ряд понятий, которые встречаются нам в двух великих средневековых эпосах германского и тюркских народов «Книга моего деда Коркуда» и « Песнь о Нибелунгах». За последние годы в нашей стране было выпущено большое количество статей, повествующих о «Книге моего деда Коркуда» и « Песни о Нибелунгах», являющихся литературными памятниками средних веков. Данные статьи служили для выявления похожих традиций, ритуалов, этикетов в этих двух эпосах средних веков. Такое отношение к средневековым текстам служит для близкого знакомства с мыслями двух народов, их культурой, бытом, традициями.

В средневековом обществе, в котором письменность была слабо распрост­ра­нена и граммотные люди были наперечет, не документ , а ритуал регулировал отношения между людьми. Обряд, жест, слово, присяга играли большую роль, - они придавали действиям обязательную ценность. Предметы, которые применялись при выполнении какого-то обряда, имели определенное символическое значение. По мнению современного историка, Средние века – это « мир жестов».

С помощью проводимых исследований и противопоставленных примеров, многочисленными задачами выявляются похожие или различные традиции. По моему мнению, анализ такого понятия как традиции на основе материалов средневековых текстов «Книга моего деда Коркуда» и « Песнь о Нибелунгах» создает у нас полное представление о истории, быте, традициях, обычаях средневекового Азербайджанского и Германского народа. Противоставив эти два эпоса мы получаем возможность узнать культуру этих народов.

к.ф.н. Cабина Тарвердиева

Доцент кафедры «Современная русская литература»

СПЕЦИФИКА ОТРАЖЕНИЯ РОЛИ И ЗНАЧЕНИЯ ЖЕНЩИН

В ОБЩЕСТВЕ В ИСТОРИЧЕСКИХ ДОКУМЕНТАХ
Отношение к женщинам формируется согласно физиологическим и идео­логическим представлениям о роли женщины в обществе и в истории. Например: роль женщины-матери и женщины – как субъекта, имеющий социальный статус, понятия разные. Но биологический фактор рассматривается, как предназначение этой роли. Это касается вопроса места и значения женщины в доме, в семье и в обществе.

Интересные аспекты выявляются тогда, когда историю женщин рассмат­ри­вают на фоне экономического и демократического развития, или распада. Если в истории государства эти понятия, естественно вытекающие друг от друга, то в судьбе женщин и истории женщин эти два понятия имеют разные значения. Если экономическое развитие имеет влияние на судьбу и историю женщин, то демогра­фи­ческое развитие как раз таки не способствует эволюции роли женщин в об­щест­ве. Само определение значения демографии в судьбе женщин является ограни­че­нием роли женщин в обществе. Объяснением данного аспекта является первичное восприятие репродуктивной функции женщины как основной с древности до наших дней. Этот критерий находит отражение не только в исторических документах, а также при более детальном изучении. Например, в документах Средневековья мы видим, что высказывания о женщинах суждения мужчины, лишенные общества женщин. Женщина рассматривается через призму греховности и несовершенства. Лишенные женского общества мужчины создавали искаженный образ женщины. Например, как показывают учёные, даже медицинские данные о физиологии женщин давались противоречивые. Наши знания по поводу судьбы женщин эпохи Средневековья обосновывается на нормативные документы, на архивные данные, а так же на «микроисторические» исследования.


1   2   3   4   5   6   7   8   9   10   11


Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©www.azrefs.org 2016
rəhbərliyinə müraciət

    Ana səhifə