Laboratoriya iŞİ №2. Amplitud modulyasiyasının tədqiqi. Işin məqsədi




Yüklə 40.2 Kb.
tarix27.04.2016
ölçüsü40.2 Kb.
LABORATORİYA İŞİ №2.

Amplitud modulyasiyasının tədqiqi.


  1. Işin məqsədi.




  1. Baza sürüşmə gərginliyinin dəyişməsi ilə amplitud modulyasiyası prosesinin tədqiqi (fiziki proseslərin).

  2. Baza sürüşmə gərginliyinin dəyişməsi ilə tranzistorlu amplitud modulyasiyasının statik və dinamik modulyasiya xarakteristikalarının çıxarılması.




  1. İstifadə olunan cihaz və qurğular.




  1. YT rəqs generatoru: Г4-102; f=100kHs-50MHs;

  2. Alçaq tezlikli rəqs generatoru: Г3-36; f=20Hs÷200kHs;

  3. Gərginlik ölçü cihazı:-Millivoltmetr: 1mV-50V(B3-38);

  4. Elektrik ossilloqrafı: C1-75;

  5. AM rəqslər modulyatorunun maketi.




  1. AM-in struktur və prinsipial sxemləri.

Şəkil 1-də AM-in struktur və şəkil 2-də prinsipial sxemləri verilmişdir:



Şəkil 1. AM-rəqslərin klassik üsulla formalaşmasının (alınmasının) struktur sxemi.


Şəkil 2. AM-rəqslərin klassik üsulla alınmasının prinsipial sxemi.




  1. Qısa nəzəri məlumatlar.

Radiorabitə radiotezlikli elektromaqnit enerjisinin fəzaya şüalan-

dırılması və sonrakı qəbulu ilə təmin edilir. Məlumatı (səs, təsvir və s.) ötürmək üçün radiotezlikli rəqsin parametrlərindən birini həmin məlumata uyğun dəyişdirirlər. Bu prosesə modulyasiya deyilir. Radiotezlikli rəqsin dəyişdirilən parametrindən asılı olaraq amplitud, tezlik və faza modulyasiyasını ayırd edirlər. Amplitud modulyasiyası zamanı radiotezlikli rəqsin amplitudası siqnal qanunu ilə dəyişdirilir.

Bu işdə amplitud modulyasiyasının reallaşdırılma üsullarından birinə baxılır. AM siqnal 3.1.a-da göstərilmişdir. Radiotezlikli rəqsin amplitudasının dəyişmə dərəcəsi modulyasiya əmsalı M ilə qiymətləndirilir və aşağıdakı düstur ilə hesablanır:


.
AM siqnalın spektral tərkibi mürəkkəbdir. Beləki, F tezlikli harmonik rəqslə modulyasiya halında AM siqnal üç təşkiledicidən ibarət olur. Bunlar 0 (daşıyıcı tezlik), 0-F (aşağı yan tezlik) və 0+F (yuxarı yan tezlik) tezlikli təşkiledicilərdir (şək.3.b).

Spektri Fmin÷Fmax intervalında yerləşən mürəkkəb siqnalla modulyasiya halında AM siqnalın spektri 0 tezlikli təşkiledicidən və iki yan zolaqdan ibarət olur. Bunlar, daşıyıcı 0 tezlikli təşkiledici və iki yan tezlik zolağı (şək. 3.c): yuxarı 0+ Fmin÷0+ Fmax və aşağı 0- Fmin÷0- Fmax tezlikli zolaqlardır.

Beləliklə, harmonik rəqslə modulyasiya zamanı radiokanalın buraxma zolağı 2Δ≥2F, mürəkkəb spektral tərkibə malik siqnalla modulyasiya zamanı isə 2Δ≥2Fmax olmalıdır.







Şəkil 3. Sadə AM rəqsin zaman qrafiki (a), sadə (b) və mürəkkəb (c)

AM rəqslərin spektr diaqramları.




  1. İşin yerinə yetirilmə qaydası.




  1. AM-in nəzəri iş prinsipini və sxemin iş prinsipini ədəbiyyatdan öyrənməli;

  2. AM-in sxemindəki bütün elementlərin vəzifələrini və sxemin iş prinsipini öyrənməli;

  3. Modulyatorun girişinə (bazaya) verilən yüksək tezlikli rəqslərin amplitudunu Ubmω=0,7V və Ubmω=0,4V götürməklə və konturu f=fr kökləməklə modulyasiya xarakteristikalarını tədqiq etməli, sürüşmə gərginliyi Ubo=0,8V və Ubo=0,4V olduqda konturun gərginliyinin maksimumuna görə (voltmetrin göstərişinə əsasən) konturu generatorun tezliyinə rezonansa (f=fo) kökləməli;

  4. U=0,7V və 0,4V olduqda həmçinin (fo=fr=400kHs olmalıdır) statik modulyasiya xarakteristikası (bu zaman U=0 götürülür) çıxarılır: Ukm=f(Ubo=Ebo). Alınan nəticələr cədvəl 1-ə köçürülür və xarakteristika qurulur (Umgω=0,4V; f=400kHs).

  5. Dinamik modulyasiya xarakteristikasını çıxarmalı:

Ubmω=0,4V=const; Ebr=0,6V; f=fr=400kHs=const və F=1kHs=const.

AM-in dinamik xarakteristikası yuxarıda göstərilən şərtlər ödənilməklə modulyasiya əmsalının M modullaşdırıcı siqnal gərginliyindən asılılığı çıxarılır. Bu zaman işçi nöqtə statik modulyasiya xarakteristikasının xətti hissəsinin ortasında seçilir. Yüksək tezlikli rəqslərin amplitudu və tezliyi, həmçinin modullayıcı siqnalın tezliyi və baza sürüşmə gərginliyi Ebo sabit saxlanılır:


f=fr=400kHs=const; U=0,4V=const; Ebo=0,8V=const; F=1kHs=const; M=f(U).

M- modulyasiya əmsalının ölçülməsi dolayı yolla aparılır, yəni modullayıcı siqnal gərginliyinin amplitudu müəyyən intervalla (ΔU) minimum və maksimum qiymətlər arasında dəyişdirilərək, ossilloqrafda alınan ossilloqramın (AM-rəqslərin zaman qrafiki) şkala üzrə minimum (B) və maksimum (a) qiymətlərini cədvəl 2-yə köçürməli və modulyasiya əmsalını aşağıdakı düsturla hesablamalı:


.
M-in qiyməti praktiki olaraq aşağıdakı şərt daxilində dəyişə bilər: 0M-əmsalının voltmetrin minimum və maksimum göstərişlərinə (gərginliyə) görə də hesablamaq olar.




Cədvəl 1.





Ubo,V

Ukmω,V

Qeyd

1

0

0,03




2

0,25

0,06




3

0,3

0,1




4

0,4

0,5




5

0,5

0,65




6

0,6

0,80




7

0,8

1,0




8

1,0

1,2



Cədvəl 2.






U,V

A

B

M

1

0,5

15

10

0,2

2

1,0

17

8

0,6

3

1,5

18

9

0,33

4

2,0

18,5

9,5

0,35

5

2,5

19,0

10

0,32

6

3,0

19,5

10,5

0,3

Cədvəl qiymətlərinə görə statik (a) və dinamik (b) modulyasiya xarakteristikaları qurulur.


Ukm=f(Ubo); M=f(U).

Şəkil 4. Amplitud modulyatorunun statik (a) və dinamik (b) modulyasiya xarakteristikaları.


  1. Yoxlama sualları.



  1. Şüalandırılan radiotezlikli siqnal nə üçün modulyasiya edilir?

  2. AM-in iş prinsipi, müsbət və mənfi cəhətləri hansılardır?

  3. Sinusoidal və mürəkkəb formalı siqnalla modulyasiya apardıqda AM-siqnal hansı tezlik zolağını tutur?

  4. Modulyasiya əmsalı (M) nəyə deyilir və onun qiyməti hansı sərhədlərdə dəyişə bilər?

  5. Statik və dinamik modulyasiya xarakteristikaları nəyə deyilir?


Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©www.azrefs.org 2016
rəhbərliyinə müraciət

    Ana səhifə