İndi dəqiq heç bir maraq yox idi. Elə bil onu görməkdən yorulmuşdular




Yüklə 239.18 Kb.
səhifə5/5
tarix23.02.2016
ölçüsü239.18 Kb.
1   2   3   4   5
Nazir fikirləşdi ki, bu gecə atası da ovundura bilməyəcək onu... odu ki sürücüyə:
– Bayıl tərəf sür… – dedi, sonra da ürəyi sıxıla-sıxıla fikirləşdi ki, birdən professor evdə olmadı, onda neyləyəcək?!.. Sonra özünə toxtaqlıq verə-verə fikirləşdi ki, dünyanın düz vaxtında evindən çölə çıxmayan professor bu yağışlı gündə, gecənin bu vaxtı harda ola bilərdi axı?!.
Maşın qaranlıq, sulu küçələrlə getdikcə, pəncərədən baxa -baxa fikirləşdi ki, halını bircə o balaca, müdrik adam başa düşəcək... Son qərarı da o çıxaracaq… deyəcək neyləsin, neyləməsin… Necə ki, ömrü boyu demişdi... xırda gözləri deyəcəyi sözün ecazından işıldaya-işıldaya, tülkü caynağına oxşar balaca əlləri bir-birini ovuşdura-ovuşdura asta səslə, tələsmədən, bircə-bircə demişdi...
…Hələ lap çoxdannan, onda ki, o hələ nazir deyildi, keçmiş nazirin – çalsaç, əzəmətli şairin dılğır köməkçisiydi… beləcə yağışlı - çiskinli bir payız axşamı qoca dostu gözlərini onun üzünə zilləyib bic-bic gülümsəmişdi… sonra əlindəki qədəüi birnəfəsə başına çəkib yarıciddi, yarı zarafat: «Nazir sən olacaqsan..» – demişdi. Onda yadına gəlir, əvvəl keyiyib qalmışdı, sonra pərt-pərt gülümsünüb qoca professorun dediyini zarafat bilmişdisə də, sonradan nazir olmağın azarından qurtula bilməmişdi...
Professorun tutqun üzü gözünün qabağına gəldi... professor yenə gülümsünüb göz vurdu ona:
– Darıxma… – dedi – deyərəm indi neyləməlisən... səbrin olsun… Hələ qoy, fikrimi bir yerə toplayım... – dedi və xırda gözlərini həmişəki uzaqgörənliklə harasa uzaqlara zillədi...
… Maşın Bayılın dikdirinə qalxıb sağa buruldu... və nazirin yadına, professorun, onun nazirin köməkçisi keçməsi üçün işləyib hazırladığı dahiyanə proqramının birinci bəndi düşdü: təcili surətdə nazirin arvadına vurulmaq... sonra keçmiş nazirin qaragözlü, dolu bədəndli xanımının gilasa oxşayan dəyirmi, ətli üzü gözünün qabağına gəldi... Ən gülməlisi o idi ki, onda o, həmin o gilas xanımına doğrudan-doğruya vuruldu... üstəlik…
…Bu yerdə nazir başını söykənəcəyə atıb qarnı əsə-əsə səssiz-səssiz güldü… hələ bu azmış kimi, üstəlik naziri öldürmək fikrinə də düşdü… Xırda kağız bükülüsündə siçan dərmanı gətirib özünü necəsə nazirin qəbul otağına salmağı, katibənin başını telefona qatıb dərmanı nazirin çayına da tökməyi düşdü… Onda, yadına gəlir, idarə rəisi işləyirdi… Nazir çayı içib ölməmişdi, amma bircə ay arxası üstə xəstəxanada yatmışdı...
… Ay səni… – nazir yenə professorun balaca, bic üzünü gözünün qabağına gətirə-gətirə, öz-özünə gülə-gülə fikirləşdi... – Sənin bu balaca canında nələr varmış, professor?!.

***



…Professorun mətbəxinin işığı yanırdı... Mətbəxin pəncərələri, professorun özü kimi balaca və tutqun idi… Pərdələri olmadığından burdan – aşağıdan baxanda, mətbəxin az qala bütün içi görünürdü...
Kimsə qaz pilətəsinin üstünə əyilib orda nə isə eləyirdi...
Yenə qəhvə dəmləyir yəqin... – nazir tıncıxa-tıncıxa ətli bədənini bir təhər hərləyib maşından düşürə-düşürə fikirləşdi, sonra dayanıb bir müddət professorun pəncərədən görünən siluetinə baxdı... Sonra pilləkənləri qalxa-qalxa fikirləşdi ki, indi Allah bilə, yenə kimin üçün doktorluq işi yazır, ya redaktə edir. İndi Allah bilə, onun bu yersiz təşrifinə əsəbiləşəcək, yoxsa əksinə, sevinib boynuna atılacaq, gözləri parıldaya – parıldaya, dişsiz damaqları bir – birinə sıxıla – sıxıla:
Yaşka… - deyəcək – nə yaxşı ki, gəldin… Bayaqdan ürəyim sıxılır… canımı qoymağa yer tapmıram… - sonra çölə baxıb - …hava yaman soyuqdu… - deyəcək – deyirəm bəlkə…
Onda o pəncərədən çölə boylanıb sürücüyə işarə edəcək ki, araq alıb gətirsin… Ya da olsun ki, professor heç nə deməyəcək... Heç araq da istəməyəcək… İkinci mərtəbədə ayaq saxlayıb nəfəsini nizama sala - sala fikirləşdi ki, bəlkə professorun ümumiyyətlə daha sözü yoxdu ona deməyə?!. Ola bilsin ki, sözü qurtarıb, tükənib daha... Maşın deyil ki...
Bunu fikirləşdikcə, ürəyi döyündü, ya bəlkə pilləkənlər çox hündür idi, ona görə nəfəsi belə təntidi?!..
...Professorun qapısını elə bil yumuşdular, ya da olsun ki, təzəcə rəngləmişdilər… Ya ona elə gəldi?!..
...Zəngin düyməsini axtardısa da, tapmadı… sonra yadına düşdü ki, professorun qapısında heç vaxt zəng düyməsi olmayıb axı... Zəngin səsi professorun əsəblərinə təsir eləyirdi deyə, qapını taqqıldatmaq üçün üstünə kiçicik qulpabənzər nə isə vurmuşdu…
...Qapını astaca taqqıldadıb gözlədi… içəridən səs-səmir gəlmədi... Bir də taqqıldadıb qulağını qapıya dirədi… dəhlizdə elə bil kimsə gəzişirdi.
Nazir bir qədər də gözləyib bu dəfə qapını döydü.
…Qapını professor açdı… əvvəl bir müddət ifadəsiz gözlərlə onun üzünə baxıb, elə bil tanımadı onu... qapının dəstəyini burub deyəsən bağlamaq da istədi... Onda nazir ayağını, bədəninə uyğun olmayan çevikliklə qapının arasına salıb:
– Professor, tanımadın?... Mənəm də... Yaşka, Yaşar, Yaşovul!.. Tanımadın yoxsa?!. – dedi.
Professor başını tərpədib:
Hə... – dedi – sonra qəribə incik üzlə – deyəsən tanımadım axı, dostum... – dedi, dəhlizin işığını yandırıb deyəsən mətbəxə getdi… Nazir özünü dəhlizə salıb qapını bağladı, plaşını soyunub qapının ağzındakı üçbuynuz asılqandan asdı.
Mətbəxdən fincan-nəlbəkinin cingiltisi eşidildi... Nazir otağa keçib özünü küncdəki meşin üzlü kresloya saldı... Bu kreslo professorun «qonaq otağı» idi. Yanına gələn dostlarına, qonaqlarına, professor hörmət əlaməti olaraq, bu kresloda oturmağı təklif edirdi…
…Otaqdan kağız iyi gəlirdi... Elə bil hardasa yaxında mətbəə vardı… Nazir yerini rahatlayıb otağa nəzər saldı... Burda hər şey iyirmi il əvvəlki qaydasındaydı. Divar boyu tavanacan yığılmış kitablarla dolu tozlu rəflər, döşəmədə üst-üstə qalanmış əlyazmalar, köhnə rus jurnalları… Rəflərdəki kitablar da iyirmi il əvvəlki düzümündə qalmışdılar, üstlərindəki toz da iyirmi ilin tozu idi… Dekartın, Bekonun, Aristotelin, Kantın kitabları həmişəki ardıcıllıqla ən yuxarı rəfdəydilər, tünd göy cilidləri əvvəlki qaydada qalın tozun altında bozarmağındaydı... Aşağı rəflərdə şərq fəlsəfəsi, qədim çin və yapon filosoflarının kitabları yatırdı...
Üzbəüz divardan iki şəkil asılmışdı. Bu şəkilləri nazir birinci dəfə idi görürdü. Görünür son vaxtlar alınmışdı. Olsun ki, onları professora hədiyyə vermişdilər. Şəkillərdən biri sübh çağının, yaxud olsun ki, axşam ala toranının qaranlığını təsvir edirdi… qaranlığın tən ortasında qızılgülün tumurcağını xatırladan noxud boyda qırmızı işartı közərirdi... İşartının içində balaca bir quş oturmuşdu… O biri şəkil – ağ boşluğun tən ortasından aşağı enən iki qara xəttdən ibarət idi... Şəkillərin altındakı nəhəng akvarium isə, həmişəki bulanıq suyu ilə əvvəlki görkəmini saxlamışdı…
...Nazir ayağa qalxıb döşəməni cırıldada-cırıldada akvariuma yaxınlaşdı, əyilib bulanıq suyun içinə baxdı... Akvariumun içində bircə dənə belə olsun, balıq gözə dəymirdi... Balıqlar ölmüşdü, nəydi?!.
Əlbətdə ölmüşdü... – nazir öz-özünə fikirləşdi – bu boyda bulantıda balıq qalar? Sonra nazir pencəyinin qoltuq cibindən eynəyini çıxarıb gözünə taxdı, əyilib suyun dibinə baxdı... Akvariumun dibi dərin okeanın dibi kimi qaranlıq və vahiməli idi… Orda nazirin gözünə dəniz yosunlarını xatırladan qəribə qaraltı dəydi… eynəyini düzəldib qaraltıya diqqətlə baxdı və ürəyi düşdü... Akvariumun dibi balıq kürüsü ilə dolu idi... Balıq konservlərində çəngəlinə düşən bişmiş balıq gözləri kimi qupquru və hərəkətsiz kürü... Sonra nazir birdən-birə akvariumun bütün dibini gördü və vahimədən az qaldı nəfəsi kəsilə…
…Akvariumun dibi balaca, ölü balıqlarla dolu idi... Rəngbərəng pullu balıqlar bir-birinin üstünə qalanıb qalmışdılar… Elə bil çoxdan, lap çoxdannan, yüz il, min il bundan əvvəl ölmüşdülər, bulanıq su rənglərini aparmışdı, içlərini boşaldıb, soğan qabığı kimi nazik qabıqlarını saxlamışdı… kürüyə bənzəyən isə, ölü balıqların qara, xırda muncuqlar təki sudan asılı qalan gözləri idi...
…Bu mənzərədən, ya akvariumun suyunun iyindən nazirin ürəyi bulandı… Akvariumun suyundan ölü balıqların iyi gəlirdi... Sonra nazirə elə gəldi ki, bu iy akvariumdan yox, ümumiyyətlə evin içindən gəlir... Burnu keyiyənəcən havanı iylədisə də, bu çürüntü qoxusunun, dəqiq hansı tərəfdən gəldiyini müəyyənləşdirə bilmədi… kor peşman qayıdıb bayaqkı yerinə əyləşdi…
... Dəhlizdən bir neçə adamın ayaq səsləri eşidildi və çox keçmədi ki, içəri, professorun, qoca tülküyə oxşayan kürən iti daxil oldu...
İt nazirə baxıb əvvəl uzun qulaqlarını şəklədi, sonra elə bil havanı iylədi…
– Ayxo, əzizim, tanıdın məni?.. – nazir yazıq səslə deyib itin gözünün içinə baxdısa da, bir vaxtlar mehriban baxışlarlı ona zillənən bu bəbəklərdə mərhəmətə aid zərrə qədər nə isə tapa bilmədi… it, sulu ağzını əsəbi-əsəbi əsdirə – əsdirə qəzəblə mırıldadı.
Onda nazir əlacsız halda yan-yörəsinə göz gəzdirib yaxındakı mizin üstündən bir tikə qənd götürdü, qəndi yuxarı qaldırıb:
– Hə, di tut, görüm… - dedisə də, it qəndə reaksiya vermədi, bayaqkı acıqlı mırıltıyla ona baxmağına davam elədi.
Nazir bu mırıltıdan özünü itirib əlindəki qənb tikəsini havaya atdı və qənd tikəsi hərlənib itin kürəiynə düşdü… it dişlərini qıcıdıb bir az da bərk mırıldadı, elə bil nazirin üstünə atılmağa hazırlaşdı...
… Naziri soyuq tər basdı…
– Di yaxşı… sakit ol, sakit ol... – dedi – uşaqlıqda xoşlayırdın ki, qəndi... indi noldu belə?.. - sonra ayağa qalxıb, qəhvə dəmləmək üçün mətbəxə gedib hələ də geriyə dönməyən professorun ardınca yollanmaq istədisə də, it bir addım da qabağa gəldi, gözlərini bərəldib iri kalibrli tapança gülləsinin səsini andıran qorxunc səslə hirsli-hirsli hürməyə başladı...
– Allah sən saxla... – nazir dedi və kök ayaqlarını zorla tərpədə-tərpədə kreslonun üstünə qalxdı, səsi gəldikcə mətbəxə sarı:
– Professor?!. Siz hara getdiz?.. – deyib qışqırdısa da, səsinə səs verən olmadı... Elə bil professor mətbəxdə, ya evin hansısa sirli küncündə yerli-dibli yoxa çıxmışdı... Ya bəlkə ölmüşdü?!.
…Bəlkə professor onu eşitmir? – nazirin ürəyindən keçdi..0.
…İtin qəzəbi get – gedə elə bil artırdı, nəhəng kürən bədəniylə nazirin koeslosunun qabağında atılıb düşə-düşə, getdikcə daha dəhşətli səslərlə hürürdü...
… Nazir başının tükləri qabara-qabara yan-yörəsinə baxdı... və ani olaraq fikirindən keçdi ki, kresloya dirənən mizin böyründən keçib küncdəki pianonun üstünə dırmaşa bilər... ora itin boyu çatmaz...
– Professor!.. – nazir bu dəfə var gücü ilə, qadın çığırtısını andıran biabırçı səslə qışqırdısa da, mətbəx tərəfdən yenə cavab gəlmədi... Elə bil professor mətbəxə gedən yolda dəhlizin hansı dəliyinəsə düşüb itmişdi...
… Hiss elədi necə qıçları zəif-zəif titrəməyə başladı, necə ağzının suyu çəkilib getdi, dili mişara dönüb damağını daladı...
…Əlini divara dirəyib ehtiyatla mizin üstünə qalxdı, ayağının birini mizin üstünə qoymağıyla, mizin laxlayıb yerə çökməyi bir oldu… nazir böyrü üstə döşəməyə dəyib yırğalandı... sol yanağı gizildədi...
…İt nazirin yıxılmağını gözləyirdi elə bil, üstünə atılıb, ağzını nazirin az qala ağzına dirəyib nəfəsi tutula-tutula hürməyə başladı...
Nazir itin altından birtəhər qurtulub ayağa qalxdı, özünü hövlənak dəhlizə atdı… it ardınca dəhlizə çıxmasın deyə, otağın qapını tələsik çəkib kip bağladı… ordan birbaş mətbəxə cumdu… və mətbəxdə gördüyü mənzərədən az qaldı dayandığı yerdəcə ağlaya…
…Mətbəxdə heç kəs yox idi.. nə qaz pilətəsi, nə də işıq yanmırdı...
Onda nazir vahimədən ürəyi ağzına gələ-gələ dəhlizə cumub, orda səsi gəldikcə:
– Professooor!.. – deyib çığırdısa da, nə yarıqaranlıq dəhlizdən, nə də o biri otaqlardan səsinə səs verən olmadı… Bu məqam ağlına gələn növbəti fikirdən nazirin az qaldı ürəyi dayana...
…Elə bil evdə heç kim yox idi axı...
…Qorxulu yuxunu andıran bu dəhşətli fikirlə nazir özünü, qapısı dəhlizə açılan o biri otağa necə saldı, özü də bilmədi…
…Professor burda idi… yarıqaranlıq otağın yuxarı küncündə, üstü kağız – kuğuzla, köhnə qovluqlarla dolu yazı stolunun arxasında, balaca stolüstü lampanın işığında oturub, gözündə eynək, əlində qələm diqqətlə nə isə oxuyurdu… oxuya-oxuya harasa nə isə qeyd edirdi, nəyisə pozub təzədən yazırdı…
…Nazir, bayqakı vahimə hələ də canında, qorxudan keyimiş ayaqlarını zorla tərpədə-tərpədə professora sarı getdi... gəlib onunla üzbəüz dayandı… İtin səsi hələ də dəhlizdən eşidilməkdəydi... hürüb-hürüb arada bir canavar ulartısıyla ulayırdı…
…Professor əvvəl elə bil onun gəlişini hiss eləmədi, yazılardan ayrılmadı... sonra elə bil onu qəfildən gördü, eynəyini çıxardıb:
– Hə... nə durmursan, keç əyləş... – dedi, divar boyu düzülüən üç-dörd sınıq-salxaq stulu göstərdi.
… Naziri ağlamaq tutmuşdu, ağzını açıb nə isə demək istədisə də, həyəcandan üyüşən dilini tərpədə bilmədi... professorun göstərdiyi stullara sarı getdi, cibindən burun yaylığını çıxardıb gözlərinə dolan yaşı sildi, stullardan birinə əyləşib:
– Niyə belə eləyirsən, professor?!. – dedi və sakitcə ağladı..
Professor daha yazmırdı... üzündəki qəribə müəllim ifadəsi ilə nazirə elə baxırdı, elə bil birinci dəfə görürdü onu.
- Bu nə gizlənpaçdı oynayırsan mənnən, professor?.. Axı mən… mən ki… - burda nazirin boğazını elə bir qəhər tutdu ki, nazir az qaldı oturduğu yerdə boğula…
– Gizlənpaç?.. Hansı gizlənpaç?.. – professor hannan hana dedi, sonra eynəyini gözünə taxıb nazirə diqqətlə baxdı – Axı niyə ağlayırsan? – dedi – Xətrinə dəyən oldu bəlkə?!..
Professoru dinlədikcə, nazirin canına yeriyən vahimə sovuşurdu elə bil... Professorun səsi həmin mülayim, doğma səs idi… Odu ki, nazir ürəklənib yerində qurcalandı, stulunu professora sarı çəkib, heç kim eşitməsin deyə astadan:
Mən tələdəyəm, professor... – nazir deyib koppuş əllərini həmişə elədiyi kimi, dizlərinin üstünə qoydu...
– Tələ?.. – professor çönüb yenə nə isə yazırdı…
– O yenə gəlmişdi... – nazir deyib gözaltı professorun yazdığı vərəqə baxmaq istədisə də, eynəksiz idi deyə, professorun xəttini oxuya bilmədi… - Üzüçapıqlını deyirəm... Yenə məni hədiləyirdi... dedi və öz dediyindən bədəni vicələndi... Axı o, üzüçapıqlı haqqında professora heç danışmamışdı da... İndi bu nə sual idi, verirdi?!.
Bu fikirdən, düşdüyü bu anlaqsız vəziyyətdən nazirin boğazını qəhər tutdu, sonra heç nə fikirləşmədən, əlacsız halda:
– …bu gün ayın onudu… – deyib susdu, professora baxıb onun nə deyəcəyini gözlədi.
…Professor elə bil üzüçapıqlı haqqında bilirdi, əlindəki qələmi kədərlə yazılı kağızların üstünə atıb başını aşağı saldı, bir müddət beləcə oturub hüznlə susdu… sonra elə bil öz-özünə:
– Hə… özüdü ki, var… - dedi.
Nazir nəfəsini saxlayıb, professorun daha nə isə də deyəcəyini gözlədisə də, professor daha heç nə demədi...
Bu yerdə nazirin hövsələsi daraldı:
– Sən kimi deyirsən?.. Mən ki... mən ki, onun barədə sənə heç danışmamışam da… - deyib ayağa qalxdı - ...indi sən... axı sən...
Professor elə bil onu eşitmədi, başını qaldırıb üzbəüz divara elə baxdı, elə bil pəncərədən harasa uzaqlara baxdı…
…Nazir hiss elədi, necə ayağının altındakı döşəmə astaca ləngər vurdu... Professorun qəribə səsindən, ya dediyi sözlərin təsirindən, nazirin gözü qaraldı... bir də onu gördü, diz-dizi sürünə-sürünə, otağın ortasıyla o baş – bu başa yerəyən professorun ardınca yeriyir… ona çatıb başını professorun çəlimsiz dizlərinə qoyur, nəfəsi itə-itə ağlayır... Ağlaya-ağlaya da, qulaqları vahimədən gizildəyə-gizildəyə fikirləşir ki, necə olub ki, bu vaxtacan bu küt başıyla üzüçapıqlının Əzrayıl olduğunu başa düşməyib?!. Sonra ağlayıb-ağlayıb, professorun, stolüstü lampasının işığında közərən eynəkli üzünə baxdı və... bədəninə elə bir üşütmə doldu ki, az qaldı dişi-dişinə dəyə... qəfildən anladı ki… sən demə, professor bayaqdan bəri gözünü qırpmadan ona yox, onun üzündən iki barmaq yan tərəfə – yarıqaranlıq otağın hansısa küncündə oturan, ya dayanan kiməsə baxırdı... Bir də professor... – nazir bu yerdə elə bil ayıldı – ... elə bil bu axşam özünə oxşamırdı... Bu axşam professorun burnu qəribə bir qıvrımlıqla qıvrılıb dodaqlarının üstünə uzanmışdı, qulaqlarının ucu yuxarı dariılıb itiləşmişdi… Həmin bu qulaqlarla professor bir az da elə bil üzüçapıqlıya oxşamağa başlamışdı...
…Bu yerdə nazir hiss elədi ki, ayağa qalxmasa, bu dəqiqə baş götürüb canını bu dəhşətli yerdən qurtarmasa, ürəyi dayanacaq...
Odu ki, ayağa qalxıb, professoru daldığı xəyalından ayırmamaqdan ötrü, barmaqlarının ucunda ehtiyatla otaqdan sivişdi, qapını arxasınca çəkib ehtiyatla bağladı… sonra işığı yandırmadan, qaranlıq dəhlizdə tələm-tələsik geyindi... Professorun, canavar ulartısıyla ulayan itinin səsi hardansa o biri otaqlardan gəlirdi... həm də elə bil hardansa aşağıdan, həyətdən gəlirdi…
…Nazir, otrurmaqdan şişib ağırlaşan ətli ayaqlarını ayaqqabının içində təzəcə rahatlamışdı ki, o biri otaqlardan hansınınsa qapısı açıldı… və professorun nəhəng iti sarı ildırım kimi onun üstünə şığıdı…
Nazir yoğun bədənini qapıdan sivişdirib çölə çıxarmağı zorla çıtdırdı, qapını çəkməyiylə ayağına qaynar nəyinsə dağılmağı bir oldu… Bədəni əsə-əsə əyilib ayağına baxdı... şalvarının sol balağı qan içində idi... İt qapının o üzündən yazıq-yazıq zingildəyirdi.
…Maşın həyətdə yox idi... ürəyi döyünə – döyünə o yan bu yana baxıb maşını axtardısa da gözünə bir şey dəymədi… yağış güclənmişdi…
…Həyəti burulub küçəyə çıxdı... maşın burda da yox idi…
– …Bunun səhəri günü də olacaq, ay bədbəxt... – sürücüsünün dana üzünü andıran şüursuz sifətini gözünün qabağına gətirə-gətirə, əsəbilikdən boğula-boğula fikirləşdi – Axı sabah ayağıma döşənib gözün bərələ-bərələ ağlayacaqsan…
…Yol bomboş idi... bircə səkinin kənarları boyu bitən solğun işıq dirəkləri, yağışdan islanıb qara güzgü kimi parıldayan səkilərə zəif sarımtıl işıqlar salırdı...
…Qolçağını çəkib saatına baxdı… beşin yarısı idi…
Məəttəl qaldı… bu qədər vaxtı professorgildə nə edirdi?.. Sonra saatı qulağına tutub qulaq asdı görsün ki, yatmayıb?.. Saat çıqqıldayırdı…
Bu nə demək idi?!. – nazir ürəyi tez – tez döyünə – döyünə fikirləşdi... başı xarab olurdu, nədi?!. Ya bəlkə yenə yuxu görürdü?!.
…Küçələr bomboş idi… Nazir hiss elədi, necə aşağıdan yuxarı əvvəl ayaqları, getdikcə bədəni soyuyur…
…Durduğu yerdə adam yəqin elə beləcə ölür... – fikirləşdi... sonra havanı ciyərlərinə çəkib, şəhərin mərkəzinə aparan geniş yolla üzüaşağı yeriməyə başladı...
Ən qəribəsi budu ki… – nazir yol boyu düzülən tənha işıq dirəklərinin, qaranlıq ağaclıqların arasıyla yeriyə-yeriyə fikirləşdi – nə yağışın, nə sulu asfalta dəyib şıppıldayan ayaqlarının səsi eşidilmir… sonra ağlına gələn bu fikirin təsirindən, yol getdiyi yerdə, birdən – birə elə vahimələndi, elə zəiflədi, az qaldı dizi üstə yaş asfaltın üstünə çökə, ürək dolusu hönkürüb ağlaya...
Olsun ki, bütün bunlar yuxu deyildi... – nazir yumşaq addımlarla yeriyə-yeriyə, havanın soyuğu iliyinə işlədikcə düşünürdü... burnu uzanan professor, beşin yarısını göstərən saatı, yeridiyi bu tənha, vahiməli küçələr…
...Arada bir hardansa uzaqdan it hürüşü eşidilirdi… Bu, professorun kürən itinin səsiydi, nazir bilirdi… indi yaralı pəncəsinin qanı tökülə-tökülə, onun bədəninin iyini ala-ala üç ayağı üstə Allah bilə, ha tərəfdən onun ardınca gəlirdi…
…Addımlarını yeyinlətdikcə, qəfildən hiss elədi ki, bədəni ayaqlarının yox, ağır çarxlara bənzər nəyinsə üstüylə gedir... Ha əyildisə baxsın ki, üstü ilə irəlilədiyi, ya sürüşdüyü nədi belə, qarnı imkan vermədi…
…İtin hürüşü get-gedə yaxından eşidilməyə başlayırdı...
«Təkərlərin» üstüylə irəlilədikcə, arada bir nəyəsə ilişdiyini, yerə yıxılıb, öz üstündən keçəcəyini hiss eləyirdi… Çalxalana-çalxalana gedirdi deyə, hiss eləyirdi, necə kök yanaqları, buxağı, sallaq qarnı, təzə kəsilən qoyunun isti quyruğu kimi əsim-əsim əsir…
…Gedib-gedib, arada bir necəsə dayanırdı, işıq dirəyindən, ya ağac gövdəsindən yapışıb, tövşüyə-tövşüyə geriyə boylanırdısa da, iti görə bilmirdi… Arxada ümumiyyətlə elə bil heç nə yox idi… nə evlər, nə işıq dirəkləri, nə yaş asfalt… İndi arxada, nazirin heç vaxt görmədiyi, nə olduğunu bilə bilmədiyi tüstülü - dumanlı qaranlıq vardı... elə bir qaranlıq dumanlıq ki, arxada qalan nə vardısa, hamısının çoxdannan, lap çoxdannan yanıb qurtardığından xəbər verirdi...
…İtin hürüşü də elə bil bu tüstü dumanının içində əriyib yoxa çıxırdı… getdikcə hansısa namılum, qaranlıq dərinliklərə çöküb itirdi...
...Nazir bir də qaranəfəs halda geriyə çöndü… və dəhşətdən az qaldı bağrı yarıla... Qatı tüstü dumanının içində, professorun itinin əvəzinə adam silueti görünürdü...
Sonra külək əsdi, ya nə oldusa, elə bil duman avazıdı və nazir, dumanın içindən xırda, tələsik addımlarla ardınca gələn professoru tanıdı... Professorun yerişi dəyişmişdi, qəribə solaxay addımlarla yeriyir, arada bir ayaq saxlayıb, divara qısılıb nazirin bədəninə üşütmə sala-sala ulayırdı…
…Hiss elədi ki, yeriməyə taqəti yoxdu... susuzluq və qorxu onsuz da xəstə bədənini haldan salıb... nazir bu fikirlərlə çöməlib yerə oturmaq istədisə də, yenə hansı möcüzəyləsə irəlilədiyini duyub duruxdu... Ha özünü yığıb-yığışdırmağa, ayaqlarını saxlamağa çalışdısa da, evlərin, ağacların arasıyla, asfaltın üstüylə sürüşə-sürüşə üzdü… arada bir elə bil yerdən bir barmaq yuxarı qalxıb dabanları yerə dəyə – dəyə uçdu da... uça-uça, üzə-üzə, sürüşə-sürüşə, nəfəsi kəsilə-kəsilə fikirləşirdi ki, işdi arxasınca ulaya – ulaya gələn professor gəlib axır ki, ona çatsaydı, neyləyəcəkdi?!. Pəncəsi əzilmiş itinin heyfini alacaqdı ondan, yoxsa dişlərini qıcıdıb, kürən itinin yerinə onu parçalayıb yeyəcəkdi?..
…Qabqadan yol sola burulurdu... Nazir tini dönəndə qəfildən necəsə, quru asfaltın üstüylə sürünməkdən gödəlib, sivrilib üzgəcə dönən ayaqlarını gördüsə də, ləngimədi.. qısa, şəffaf üzgəclərini tez-tez işlədə-işlədə, tövşüyə-tövşəyə özünü yaxındakı evin həyətinə saldı, açıq darvazanın arxasında gizlənib ürəyi çırpına-çırpına professorun buralardan uzaqlaşmağını gözlədi...
…Professor hürə-hürə, arada bir kişnəyə-kişnəyə, atıla-atıla həyətin qabağından ötüb harasa üzüaşağı getdi... Bir müddətdən sonra professorun hürüşü şəhərin o başında eşidildi, sonra itdi.
…Nazir nəfəsini dərib divarın dibinə söykəndi və bir müddət elə bil yuxuya getdi... ya huşunu itirdi?.. Sonra qəribə bir ağrıya ayıldı... Harasısa ağrıyırdı... bir müddət ağrının bədəninin hansı tərəfindən sızdığını dəqiqləşdirə bilmədi… sonra qollarını, ayaqlarını tərpədib üzgəclərinə baxdı... Sol üzgəci cod daşların üstü ilə sürünməkdən sivrilib qanamışdı, indi sümük yelpincə oxşar bu üzgəcinin bədəninə bitişdiyi yerdən az-az qan sızırdı…
…Çöldən-küçənin hansı tərəfindənsə asta danışıq səsləri eşidildi... danışan iki nəfər idi.
– …Olsa-olsa buralada olar, uzağa getməz... – birinci səs dedi.
– Bilmək olmaz... onun o gövdəsinə baxma.. lazım olsa, siçan deşiyinə də girər…
İkinci səs nazirin belini qırdı... Bu, üzüçapıqlının səsiydi… onu axtarırdılar...
Bədənini darvazanın ağır qapısının küncünə sıxıb nəfəsini saxladı... boynunu uzadıb darvazanın qabağından ötüb keçənlərin arxasınca baxdı… Üzüçapıqlı idi… bir ayağını çəkə-çəkə, dünənki iclasda civildəyən quşabənzər qarıyla danışa - danışa harasa üzüaşağı addımlayırdı...
...Sol üzgəcinin sızıltısından üzülə-üzülə yan-yörəsinə baxdı... bu yarıqaranlıq, yad həyətin şəhərin təxminən hansı məhəlləsində ola bilməsini müəyyənləşdirməyə çalışdısa da, alınmadı… sonra ümumiyyətlə yaddaşını silkələyib yadına, özünə aid nə isə salmağa çalışdısa da, yadına heç nə düşmədi... Elə bil başı ağ, dolğun buludlarla dolu idi... xatırlaya biləcəyi nə vardısa, buludların o üzündə idi… . ...Sonra nazir, uzun müddət qaçmaqdan yorulub ağırlaşan bədənini tərpədib dikəlmək, ayağa qalxıb yola düzəlmək istədisə də, qalxa bilmədi... baxıb gördü, sən demə, yerindən tərpənməyə mane olan, bədəninə pərçimlənib böyründə yatan şümal dərili quyruğudu... Sonra nazir özü də bilmədən neylədisə, quyruğu tərpəndi… yaxınındakı gölməçəyə dəyib şappıldadı... və bu şappıltıdan nazirin boğazının quruluğu bütün vücuduna yayıldı və nazir dil – dodağı susuzluqdan göynəyə-göynəyə başa düşdü ki, indi, bu dəqiqə bir yerdən su tapıb o sudan içməsə, üz-gözünü, bədənini islatmasa, öləcək…
Sonra hardansa nazirin qulağına su səsi gəldi... olsun ki, hardasa yaxınlıqda gölməçə vardı... odu ki, nazir üzgəclərini işə salıb, yaralı üzgəci göynəyə-göynəyə səs gələn tərəfə süründü... Süründükcə, suüun səsinə yaxınlaşdıqca fikirləşdi ki, bu dəqiqə bircə qurtum suya bütün dünyanı verərdi... Sonra ha fikirləşdisə də ki, nəyi verə bilərdi axı, tapa bilmədi… yadına heç nə düşmədi… bütün bədəniylə, toxumalarıyla anladı ki, olanı da qalanı da elə sudu… sonra sürünə-sürünə özü də bilmədən, qəribə bir yanğıyla fışıldadığını, quş səsinə oxşar əcayib səslər çıxardığını hiss elədi …
…Bir qədərdən sonra nazir nəhəng buludabənzər ağappaq, sopsoyuq dumanın içinə düşmüşdü… üzgəclərini tez-tez işlədə-işlədə su səsinə tərəf irəliləyirdi... bir qədər keçmişdi ki, əvvəl üzgəclərinin, sonra qarnının islandığını duydu… sevncdən, fərəhdən uçuna – uçuna, daha heç nə fikirləşmədən sürünüb özünü suya saldı…. Dərinə baş vurub bir müddət beləcə, bədəni suyun soyuqluğundan qıdıqlana - qıdıqldana üzdü… və bir qədərdən sonra xoş bir təəəccüblə anladı ki, sən demə, suyun altında rahatca nəfəs alır… başını sudan çıxarıb ətrafına baxdı… Hava işıqlanırdı... Bura parka, bulvara oxşar bir yer idi…
…Gölün kənarı sürüşkən dərili suitilərlə dolu idi... Suitilər böyürə-böyürə uzanıb, oturub qara, məhrəm gözləriylə dinməz-söyləməz ona baxırdılar… qara, tüklü burunlarını tərpədib, nazirin ürəyini oxşayan qəribə, doğma səslər çıxarırdılar...
...Nazir əvvəl bu suiti sürüsündən hürküb başını suyun altına soxdusa da, suitilərdən hansınınsa mərhəmət dolu baxışlarından diksindi… və ürəyi elə suyun altındaca kövrək döyüntülərlə döyününməyə başladı… Bu böyrü xallı suitini nazir elə bil çoxdan, lap çoxdan tanıyırdı… Qaragöz suitinin baxışlarından uçuna - uçuna fikirləşdi ki, necə olub ki, bu vaxtacan bu qaragöz, mehriban rəfiqəsini unudub?..
Çox keçmədi ki, suitilər ağır gövdələrini sürüyə-sürüyə bir-birinin ardınca gölə girdilər, yaxınına yığılışıb onu dövrəyə aldılar... suitilərdən biri – onun ətrafında hərlənib sürüşkən, isti bədəniylə onun kürəyini qıdıqladı... nazirin, bu vaxtacan duymadığı bu ləzzətli təmasdan içi qıdıqlandı… və o, heç nə fikirləşmədən suitinin ardınca dərinə baş vurdu... Xallı suiti gölün dibinə çatıb yuxarı üzdü və çevik hərəkətlə sıçrayıb gölün kənarına oturdu… Nazir də ağır bədənini quş çevikliyi ilə yuxarı atıb xallı suitinin yanında oturdu, böyür-böyürə ona yaxınlaşdı, quyruğunu onan quyruğuna toxundurub nəfəsini dərdi…
Gün artıq yuxarıda idi… Kölün ətrafına yığışan uşaqlar suitilərə peçenye atırdılar… Nazir peçenyeləri havadaca tutub yeyirdi. Arada bir bir –ikisini yanındakı rəfiqəsinə də ötürürdü…ıı
1   2   3   4   5


Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©www.azrefs.org 2016
rəhbərliyinə müraciət

    Ana səhifə